Πρίγκιπας Ανδρέας: Η δίκη για τη Μικρασιατική Καταστροφή και η δραματική διαφυγή με το HMS Calypso
Το παρασκήνιο της σωτηρίας του πρίγκιπα από το εκτελεστικό απόσπασμα και το κασόνι με τα φρούτα που μετέφερε τον βρέφος πρίγκιπα Φίλιππο στην εξορία.
Στις πιο σκοτεινές καμπές της ιστορίας, το τίμημα της ήττας μπορεί να οδηγήσει ακόμα και μέλη βασιλικών οίκων στο εκτελεστικό απόσπασμα, μια μοίρα που άγγιξε τον πρίγκιπα Ανδρέα το 1922, μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου. Η Ελλάδα, μετρώντας τις πληγές της από το μεγαλύτερο εθνικό δράμα του αιώνα, αναζητούσε εξιλαστήρια θύματα και ο πρίγκιπας Ανδρέας, ως διοικητής του Β Σώματος Στρατού, βρέθηκε στο επίκεντρο της λαϊκής οργής για την αποτυχία στον Σαγγάριο.
Η σύγκρουση ξεκίνησε τον Αύγουστο του 1921, όταν ο Ανδρέας αμφισβήτησε επιχειρησιακά τις εντολές του Αρχιστράτηγου Αναστάσιου Παπούλα, θεωρώντας τες ανεφάρμοστες. Η πρωτοβουλία του ερμηνεύτηκε ως απειθαρχία, οδηγώντας στην απομάκρυνσή του από τη διοίκηση. Μετά το πραξικόπημα του Σεπτεμβρίου 1922, ο πρίγκιπας συνελήφθη στην Κέρκυρα και οδηγήθηκε ενώπιον του Έκτακτου Στρατοδικείου στην Παλαιά Βουλή, κατηγορούμενος για εσχάτη προδοσία.
Η καταδίκη έμοιαζε αναπόφευκτη, όμως η διπλωματική κινητοποίηση των ξένων δυνάμεων ανέτρεψε τα δεδομένα. Ο Βρετανός βασιλιάς Γεώργιος Ε απείλησε με ρήξη σχέσεων, ενώ ο Ελευθέριος Βενιζέλος από τη Λωζάνη προειδοποίησε πως η εκτέλεση θα τίναζε στον αέρα τις διαπραγματεύσεις για τα νέα σύνορα της χώρας. Σε μια κρίσιμη συνάντηση στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία, ο Πλοίαρχος Τζέραλντ Τάλμποτ πίεσε τον Νικόλαο Πλαστήρα να αποτρέψει το μοιραίο. Τελικά, ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ως Πρόεδρος του Στρατοδικείου, χρησιμοποίησε τη νομική «ντρίμπλα» περί «τελείας απειρίας», γλιτώνοντας τον πρίγκιπα από την εκτέλεση.
Η διαφυγή έγινε εσπευσμένα στο Φάληρο με το βρετανικό πλοίο HMS Calypso. Εκεί, η εικόνα που έμεινε στην ιστορία ήταν ο μόλις ενός έτους πρίγκιπας Φίλιππος να μεταφέρεται μέσα σε ένα αυτοσχέδιο κασόνι φρούτων, επενδυμένο με κουβέρτες. Ο Ανδρέας πέθανε στη Γαλλία το 1944, ενώ η σορός του επαναπατρίστηκε το 1946 με το πλοίο Πανθήρ, για να ενταφιαστεί στο Τατόι.