Πυρηνικοί αντιδραστήρες στη Σελήνη: Η νέα κούρσα εξοπλισμών ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας

Η κούρσα για τον έλεγχο της Σελήνης περνά σε μια νέα, επικίνδυνη φάση. Στα τέλη Αυγούστου, η NASA ζήτησε από συνεργαζόμενες εταιρείες να επιταχύνουν την κατασκευή ενός πυρηνικού αντιδραστήρα, ικανού να λειτουργεί αυτόνομα στον νότιο πόλο του φεγγαριού. Ο στόχος είναι φιλόδοξος και πιεστικός: η αμερικανική υπηρεσία θέλει το σύστημα να είναι έτοιμο για εκτόξευση έως τον Δεκέμβριο του 2030.

Η βιασύνη της Ουάσινγκτον δεν είναι τυχαία, καθώς η Ρωσία, σε στενή συνεργασία με την Κίνα, στοχεύει να θέσει σε λειτουργία δικό της πυρηνικό αντιδραστήρα στη Σελήνη έως το 2036. Οι δύο υπερδυνάμεις αντιμετωπίζουν την πυρηνική ενέργεια ως το «κλειδί» για τη δημιουργία μόνιμων σεληνιακών βάσεων και την εξόρυξη πόρων, όπως το παγωμένο νερό, που θα χρησιμεύσουν ως εφαλτήριο για βαθύτερες αποστολές στο Ηλιακό Σύστημα.

Ωστόσο, η ιδέα προκαλεί ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα. Ο Έντουιν Λάιμαν, διευθυντής ασφάλειας πυρηνικής ενέργειας στην Union of Concerned Scientists, προειδοποιεί ότι η προσθήκη πυρηνικών σε μια ήδη τεταμένη διαστημική κούρσα ενέχει σοβαρούς κινδύνους. Τα πρόσφατα ιστορικά αποτυχίας —με εκρήξεις πυραύλων και τη συντριβή ρωσικού σκάφους στη Σελήνη— καθιστούν το εγχείρημα επισφαλές. Μια πιθανή τήξη πυρήνα στο φεγγάρι θα καθιστούσε τεράστιες εκτάσεις απροσπέλαστες, ενώ μια αποτυχία κατά την εκτόξευση θα μπορούσε να διασπείρει ραδιενεργό υλικό στη Γη, θυμίζοντας ανάλογα περιστατικά της δεκαετίας του 1970.

Η Ρωσία, η οποία έχει εκτοξεύσει στο παρελθόν πάνω από 30 πυρηνικούς αντιδραστήρες σε τροχιά, αποτελεί τον βασικό στρατηγικό εταίρο της Κίνας, παρέχοντας τεχνογνωσία και πρόσβαση σε ουράνιο που δεν είναι υψηλού εμπλουτισμού. Στον αντίποδα, η NASA, παρότι έχει επενδύσει πάνω από 20 δισ. δολάρια σε παρόμοια προγράμματα από το 1965, πασχίζει να ανακτήσει το χαμένο έδαφος και να περιορίσει τη ρωσοκινεζική επιρροή, μια συμμαχία που προωθούν ενεργά ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ.