Σερβία: 14 πολίτες και φοιτητές στο στόχαστρο λογισμικού κατασκοπείας τύπου Pegasus

Τουλάχιστον 14 άτομα που δραστηριοποιούνται στην κοινωνία των πολιτών της Σερβίας φέρεται να αποτέλεσαν στόχο προηγμένου λογισμικού κατασκοπείας, σε μια υπόθεση που η οργάνωση ψηφιακών δικαιωμάτων Share Foundation χαρακτηρίζει ως «το μεγαλύτερο καταγεγραμμένο κύμα παρακολούθησης» στη χώρα μέχρι σήμερα.

Η αποκάλυψη ήρθε τον Αύγουστο, όταν η Apple ενημέρωσε χρήστες σε 110 κράτη σχετικά με πιθανή στοχοποίησή τους από spyware που αναπτύσσεται από ιδιωτικές εταιρείες για λογαριασμό κρατικών φορέων. Σύμφωνα με την Citizen Lab, έναν διεθνή οργανισμό ψηφιακής εγκληματολογίας, τουλάχιστον μία από τις περιπτώσεις στη Σερβία συνδέεται με το λογισμικό Pegasus της ισραηλινής NSO Group, το οποίο παρέχει στους επιτιθέμενους πλήρη έλεγχο της μολυσμένης συσκευής.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι στο στόχαστρο βρέθηκαν μέλη του σερβικού φοιτητικού κινήματος. Η οργάνωση αυτή απέκτησε έντονη δράση μετά την κατάρρευση του σιδηροδρομικού σταθμού τον χειμώνα του 2024 και έκτοτε βρίσκεται σε διαρκή αντιπαράθεση με την κυβέρνηση του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Παρόλο που δεν υπάρχουν άμεσες αποδείξεις για την εμπλοκή της κυβέρνησης στη χρήση του Pegasus, ένα άλλο λογισμικό, το NoviSpy, έχει συνδεθεί στο παρελθόν με σερβικές κρατικές υπηρεσίες.

Όπως επισημαίνει η Αντριάνα Ρίστιτς, σύμβουλος πολιτικής του Share Foundation, η χρονική στιγμή των επιθέσεων –κατά τη διάρκεια των τοπικών εκλογών του Μαρτίου– υποδηλώνει ότι η διαδικασία λειτούργησε ως «δοκιμαστικό πεδίο» για την άσκηση πίεσης ενόψει των επερχόμενων εκλογικών αναμετρήσεων.

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά τις καταγγελίες. Η πρόεδρος της Βουλής, Άνα Μπρνάμπιτς, μιλώντας στο Euronews Serbia, χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς περί παρακολούθησης των φοιτητών ως ψευδείς, τονίζοντας πως δεν εμπιστεύεται τις αναφορές των οργανώσεων.