Το αδιέξοδο του Donald Trump στο Ιράν μετά την κατάρρευση του μνημονίου
Με περιορισμένες στρατιωτικές επιλογές και τον κίνδυνο μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με τις συνέπειες της πολιτικής του στα Στενά του Ορμούζ.
Η απόφαση του Donald Trump να κλιμακώσει τη στρατιωτική και διπλωματική εμπλοκή με το Ιράν μοιάζει πλέον με την «σκάλα του Πένροουζ»: μια οπτική ψευδαίσθηση όπου η κίνηση είναι συνεχής, αλλά το αποτέλεσμα παραμένει στάσιμο. Το αδιέξοδο αυτό αποτελεί σε μεγάλο βαθμό δημιούργημα του ίδιου του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος ξεκίνησε έναν πόλεμο χωρίς σαφή έξοδο και υπέγραψε ένα μνημόνιο κατανόησης που δεν άγγιξε τις ρίζες της σύγκρουσης.
Μετά τα αεροπορικά πλήγματα της Τετάρτης που ακολούθησαν τις ιρανικές επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ο Donald Trump βρίσκεται εγκλωβισμένος σε ένα δίλημμα: είτε να κλιμακώσει περαιτέρω τον πόλεμο, με απρόβλεπτο οικονομικό και πολιτικό κόστος, είτε να επιχειρήσει να αναβιώσει μια εκεχειρία που ήδη καταρρέει. Το μνημόνιο που διαπραγματεύτηκαν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ αποδείχθηκε εξαιρετικά ασαφές, δίνοντας στο Ιράν το πλεονέκτημα να μετατρέψει τον κρίσιμο αυτό θαλάσσιο διάδρομο σε πηγή εσόδων, επιβάλλοντας τέλη διέλευσης.
Από την Άγκυρα, όπου βρέθηκε για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ κατόπιν πρόσκλησης του Ερντογάν, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το μνημόνιο «τελειωμένο», διατηρώντας ωστόσο μια στάση στρατηγικής ασάφειας. Οι επιλογές που απομένουν στην Ουάσινγκτον είναι εξαιρετικά περιορισμένες. Μια στοχευμένη επιχείρηση, όπως η κατάληψη της νήσου Χαργκ, θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρές αμερικανικές απώλειες και να πυροδοτήσει μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση μέσω των ιρανικών αντιποίνων σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Όπως επισημαίνει ο Δημοκρατικός βουλευτής Άνταμ Σμιθ, η προσδοκία για οριστική νίκη στο Ιράν ήταν το αρχικό σφάλμα που οδήγησε σε αυτό το στρατηγικό αδιέξοδο. Παρά τις απειλές του Donald Trump ότι «θα γίνει πολύ χειρότερο» αν το Ιράν συνεχίσει τις επιθέσεις, η Τεχεράνη παραμένει αμετακίνητη, έχοντας αποκτήσει τον έλεγχο σε μια περιοχή καίριας σημασίας. Καθώς ο πρόεδρος επιστρέφει στους ισχυρισμούς του ότι το Ιράν «θέλει απεγνωσμένα μια συμφωνία», η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι το κόστος της αδράνειας ή της κλιμάκωσης γίνεται ολοένα και πιο βαρύ.