Η συμφωνία των 300 δισ. δολαρίων: Τι προβλέπει το σχέδιο ΗΠΑ-Ιράν για τη Μέση Ανατολή

Η συμφωνία των 300 δισ. δολαρίων αποτελεί την πρώτη ουσιαστική αποτύπωση μιας εύθραυστης ισορροπίας στη Μέση Ανατολή, θέτοντας έναν οδικό χάρτη 14 βασικών σημείων για το μέλλον των σχέσεων Τεχεράνης–Ουάσιγκτον. Το μνημόνιο κατανόησης, που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ, δεν περιορίζεται σε μια τυπική κατάπαυση πυρός, αλλά μεταφέρει το βάρος από τη στρατιωτική πίεση στο πεδίο της πολιτικής συναλλαγής.

Στα χαρτιά, το κείμενο προβλέπει τον άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό στο Ισραήλ. Η κυβέρνηση Νετανιάχου βλέπει με ανησυχία τη σύνδεση του ιρανικού ζητήματος με τον Λίβανο, φοβούμενη ότι η Χεζμπολάχ θα τεθεί υπό μια έμμεση «ομπρέλα» αμερικανοϊρανικής συνεννόησης, περιορίζοντας την ελευθερία δράσης του ισραηλινού στρατού.

Στο επίκεντρο της συμφωνίας βρίσκεται η θάλασσα και η οικονομία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό εντός 30 ημερών, ενώ το Ιράν καλείται να εξασφαλίσει την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, τουλάχιστον για ένα μεταβατικό διάστημα 60 ημερών. Παράλληλα, το μνημόνιο ανοίγει τον δρόμο για ένα τεράστιο οικονομικό πρόγραμμα ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της χώρας, μέσω της άρσης των κυρώσεων του ΟΗΕ και των αμερικανικών περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου.

Ωστόσο, το πυρηνικό ζήτημα παραμένει το πιο ασαφές κομμάτι του παζλ. Παρά την υπόσχεση της Τεχεράνης για υποβάθμιση του εμπλουτισμένου υλικού, το πυρηνικό υλικό θα παραμείνει εντός των συνόρων, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν το πρόγραμμα θα διαλυθεί ή απλώς θα «παγώσει» σε χαμηλότερη ένταση. Με χρονοδιάγραμμα μόλις 60 ημερών για μια τελική συμφωνία, ο Ντόναλντ Τραμπ αναζητά μια άμεση εικόνα επιτυχίας, ενώ το Ιράν στοχεύει στην πολυπόθητη οικονομική ανάσα που θα του επιτρέψει να κερδίσει χρόνο σε ένα νέο, εξαιρετικά σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.