Η παγίδα της διπλωματίας: Γιατί το Ιράν δεν αλλάζει στρατηγική με τον Donald Trump
Η αθέατη όψη της ιρανικής ιδεολογίας που ξεπερνά τις συμφωνίες και τις κυρώσεις για τα Στενά του Ορμούζ.
Η συζήτηση για μια πιθανή συμφωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχει επανέλθει στο προσκήνιο με έναν γνώριμο, σχεδόν επαναλαμβανόμενο τρόπο. Ενώ η Ουάσινγκτον αναζητά απεγνωσμένα τρόπους αποκλιμάκωσης και η Τεχεράνη προβάλλει τις δικές της αξιώσεις για ανταλλάγματα, οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τα Στενά του Ορμούζ ως το απόλυτο βαρόμετρο της παγκόσμιας ανησυχίας. Από την άλλη, το Ισραήλ αναλύει κάθε διπλωματική διατύπωση, αναζητώντας κενά ασφαλείας, την ώρα που η διεθνής κοινότητα διερωτάται αν υπάρχει πραγματικό περιθώριο για μια οριστική διευθέτηση.
Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι αν θα επιτευχθεί μια συμφωνία, αλλά τι μπορεί πραγματικά να επιτύχει. Ακόμη και αν η Τεχεράνη αποφασίσει να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ ή αν υιοθετηθεί μια νέα φόρμουλα για τον περιορισμό του πυρηνικού της προγράμματος –εμφανίζοντας το αποτέλεσμα ως διπλωματική επιτυχία του Donald Trump– ο πυρήνας του προβλήματος παραμένει ανέπαφος. Η Ισλαμική Δημοκρατία δεν λειτουργεί απλώς ως ένα συμβατικό κράτος, αλλά ως ένα επαναστατικό σύστημα με συγκεκριμένη ιστορική αποστολή, η οποία διαρκεί από το 1979 έως σήμερα.
Το διαχρονικό λάθος της Δύσης είναι ότι προσπαθεί να ερμηνεύσει την ιρανική συμπεριφορά αποκλειστικά μέσα από το φίλτρο της τακτικής: κυρώσεις, οικονομική πίεση, διπλωματία και ισορροπίες. Ωστόσο, η σταθερότητα της ιρανικής στρατηγικής πηγάζει από την ιδεολογία της. Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο βασικός πυλώνας του καθεστώτος, δεν αποτελούν έναν τυπικό στρατό, αλλά τον εγγυητή της εξαγωγής επιρροής, από τον Λίβανο και τη Συρία μέχρι το Ιράκ και την Υεμένη. Η υποστήριξη ένοπλων οργανώσεων και η συστηματική επιδίωξη εκδίωξης των ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή δεν είναι ευκαιριακές επιλογές, αλλά δομικά στοιχεία μιας αρχιτεκτονικής που καμία συμφωνία δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να κάμψει.