ΗΠΑ και Ιράν σε τροχιά ειρήνης: Τα τρία αγκάθια που καθυστερούν το οριστικό deal

Σε κατ’ αρχήν συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν προχωρήσει οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, σηματοδοτώντας μια πιθανή αποκλιμάκωση στην περιοχή. Παρά το κλίμα αισιοδοξίας, διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι ο δρόμος για την οριστικοποίηση του deal παραμένει μακρύς, καθώς απαιτούνται κρίσιμες διαβουλεύσεις τις επόμενες ημέρες. Εάν επιτευχθεί τελική σύγκλιση, θα ακολουθήσει μια δοκιμαστική περίοδος 60 ημερών για την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας.

Η παγκόσμια αγορά αντέδρασε με επιφύλακτη ικανοποίηση, με την τιμή του μπρεντ να πέφτει κάτω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι και τις μετοχές του S&P500 να καταγράφουν άνοδο. Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η δέσμευση του Ιράν για μη ανάπτυξη πυρηνικών όπλων και η παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου.

Ωστόσο, η διαδικασία «σκοντάφτει» σε τρία βασικά αγκάθια. Πρώτον, ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ παραμένει σημείο τριβής, καθώς το Ιράν διεκδικεί τη διαχείρισή τους ως ζήτημα κυριαρχίας. Δεύτερον, η μέθοδος παράδοσης του εμπλουτισμένου ουρανίου προκαλεί αντιδράσεις, με την πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ να επιμένει σε αμερικανική εποπτεία, κάτι που η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται ως ταπεινωτική συνθήκη παράδοσης. Τρίτον, η χρονική διάρκεια της δέσμευσης παραμένει υπό συζήτηση, με τον πρόεδρο Τραμπ να ζητά ισχύ τουλάχιστον 20 ετών.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε δηλώσεις του από το Νέο Δελχί, υπογράμμισε ότι προτεραιότητα είναι το άνοιγμα των Στενών, ενώ οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα θα απαιτήσουν χρόνο και σοβαρή προετοιμασία. Παράλληλα, ειδικοί προειδοποιούν ότι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο, όπου παραμένουν εγκλωβισμένα εκατοντάδες πλοία, θα απαιτήσει εβδομάδες εξουδετέρωσης ναρκών και ενίσχυσης των μέτρων ασφαλείας, ώστε να επανέλθει η εμπιστοσύνη στις διεθνείς μεταφορές πετρελαίου.