Η εύθραυστη ανάκαμψη της Αϊτής: Επιχειρήσεις κατά των συμμοριών επιβραδύνουν τη βία, αλλά οι εγκληματικές οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τακτικές
Νέα έκθεση του ΟΗΕ αποκαλύπτει την ευάλωτη πρόοδο κατά των συμμοριών στην πρωτεύουσα, ενώ οι εγκληματικές ομάδες τροποποιούν τις μεθόδους τους για να αποφύγουν τον εντοπισμό.
Επιχειρήσεις των δυνάμεων επιβολής της τάξης στην Αϊτή έχουν καταφέρει να επιβραδύνουν την επέκταση των συμμοριών στην πρωτεύουσα, ωστόσο η πρόοδος παραμένει «εύθραυστη». Οι εγκληματικές οργανώσεις, σύμφωνα με έκθεση επιτροπής ειδικών του ΟΗΕ που είδε το φως της δημοσιότητας, ήδη προσαρμόζουν τις τακτικές τους.
Η φτωχή χώρα της Καραϊβικής μαστίζεται εδώ και χρόνια από τη βία των συμμοριών, οι οποίες έχουν πολλαπλασιάσει τις αιματηρές επιθέσεις, τις απαγωγές για λύτρα και τους βιασμούς. Η κατάσταση επιδεινώνεται διαρκώς, ιδιαίτερα τα τελευταία δύο χρόνια.
Ωστόσο, η ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας από τις αϊτινές αρχές, σε συνδυασμό με πλήγματα drones από ιδιωτικές εταιρείες και δραστηριότητες ομάδων πολιτών, έχουν καταφέρει να επιβραδύνουν την προέλαση των συμμοριών στην πρωτεύουσα, η οποία εκτιμάται ότι ελέγχεται κατά 90%. Αυτά αναφέρονται στην έκθεση των ειδικών, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να επιβλέπουν την εφαρμογή των διεθνών κυρώσεων στη χώρα.
«Τα κεκτημένα όσον αφορά την ασφάλεια παραμένουν πάντως εύθραυστα κι υπάρχει κίνδυνος να εκμηδενιστούν αν η πίεση δεν διατηρηθεί», τονίζει η έκθεση.
Ιδίως επειδή οι συμμορίες, των οποίων οι κυριότεροι ηγέτες παραμένουν ελεύθεροι, «έχουν γίνει πιο προσεκτικές και έχουν τροποποιήσει κάποιες από τις τακτικές τους». Ορισμένες, για παράδειγμα, έχουν αποσυρθεί σε «απομακρυσμένες και περιαστικές περιοχές, όπου μπορούν να επιδίδονται στις εγκληματικές δραστηριότητές τους με κάποια ατιμωρησία».
Οι συμμορίες έχουν επίσης «προσαρμόσει τις μεθόδους τους όσον αφορά τη συλλογή εσόδων». Τα «σημεία ελέγχου» που είχαν εγκαταστήσει σε οδικούς άξονες μπήκαν στο στόχαστρο της αστυνομίας, ωθώντας τις συμμορίες να εστιάσουν σε καταστήματα μέσω των οποίων γίνονται εισπράξεις εμβασμάτων από τη διασπορά.
Πέραν της περιορισμένης αποτελεσματικότητάς τους, οι επιχειρήσεις κατά των συμμοριών προκάλεσαν «πολλά θύματα», ιδίως μεταξύ του άμαχου πληθυσμού που «παγιδεύτηκε» εξαιτίας συγκρούσεων σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, υπό «συνεχή πυρά» και «πλήγματα drones».
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που δημοσιεύτηκε στα τέλη Μαρτίου, η βία που συνδέεται με τις συμμορίες στοίχισε τη ζωή σε 5.519 ανθρώπους μεταξύ της 1ης Μαρτίου 2025 και της 15ης Ιανουαρίου 2026. Η πλειονότητα των θανάτων πλέον αποδίδεται σε επιχειρήσεις εναντίον συμμοριών: 3.497 νεκροί, οι περισσότεροι μέλη εγκληματικών οργανώσεων, αλλά και πολλοί άμαχοι.
Οι συμμορίες «εκμεταλλεύονται» αυτές τις «παράπλευρες απώλειες» για να ενισχύουν τον έλεγχό τους στον πληθυσμό, καλύπτοντας τα κόστη κηδειών ή ιατρικής περίθαλψης, σύμφωνα με τους ειδικούς του ΟΗΕ. Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι ίδιες στοχοποιούν αμάχους ή χρησιμοποιούν πολίτες «σαν ανθρώπινες ασπίδες», όπως αναφέρεται στο κείμενο.