Ο Ρενέ Ρετζέπι αποχωρεί από το Noma μετά από καταγγελίες

Ο Δανός σεφ Ρενέ Ρετζέπι, ηγετική μορφή του εμβληματικού εστιατορίου Noma, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από το επικείμενο pop-up στο Λος Άντζελες. Το pop-up, μια σειρά δείπνων με κόστος 1.500 δολάρια ανά άτομο, επρόκειτο να ξεκινήσει στις 11 Μαρτίου. Η απόφαση αυτή έρχεται μετά την επανεμφάνιση καταγγελιών σχετικά με τη συμπεριφορά του προς τους εργαζομένους, οι οποίες περιλαμβάνουν περιστατικά βίας, ταπεινωτικών συμπεριφορών και απειλών για απέλαση.

Σε βίντεο που ανήρτησε στο Instagram, ο Ρετζέπι εμφανίζεται να ζητά συγγνώμη από το προσωπικό του εστιατορίου. «Δεν νομίζω ότι αυτό αντιπροσωπεύει την ομάδα μας», δήλωσε ο σεφ, με το μοντάζ να εστιάζει στους συναδέλφους του. «Για να βεβαιωθώ ότι αισθάνεστε 100% ασφαλείς, θα αποχωρήσω», πρόσθεσε.

Στη λεζάντα του βίντεο, ο Ρετζέπι ανέφερε: «Οι τελευταίες εβδομάδες έφεραν στο προσκήνιο το εστιατόριό μας, τον κλάδο μας και τον τρόπο που διοίκησα στο παρελθόν. Έχω προσπαθήσει να γίνω καλύτερος και το Noma έχει κάνει μεγάλα βήματα για να μεταμορφώσει την κουλτούρα του κατά τη διάρκεια των ετών. Αναγνωρίζω ότι αυτές οι αλλαγές δεν διορθώνουν το παρελθόν. Μια συγγνώμη δεν αρκεί. Αναλαμβάνω την ευθύνη για τις πράξεις μου. Μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες δημιουργίας και ηγεσίας αυτού του εστιατορίου, αποφάσισα να αποχωρήσω και να αφήσω τους εξαιρετικούς επικεφαλής να οδηγήσουν το εστιατόριο στο επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας του. Παραιτήθηκα επίσης από το διοικητικό συμβούλιο του MAD, του μη κερδοσκοπικού οργανισμού που ίδρυσα το 2011. Για όσους αναρωτιούνται τι σημαίνει αυτό για το εστιατόριο, θα το πω ξεκάθαρα: η ομάδα του Noma είναι σήμερα η ισχυρότερη και πιο εμπνευσμένη που υπήρξε ποτέ. Λειτουργούμε εδώ και 23 χρόνια και είμαι εξαιρετικά περήφανος για τους ανθρώπους μας, τη δημιουργικότητά μας και την κατεύθυνση που ακολουθεί το Noma. Αυτή η ομάδα θα συνεχίσει μαζί στο Λος Άντζελες, η οποία θα είναι μια σημαντική στιγμή για να δείξουν το αποτέλεσμα της δουλειάς τους και να καλωσορίσουν τους επισκέπτες σε κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Η αποστολή του Noma για το μέλλον είναι να συνεχίσει να εξερευνά ιδέες, να ανακαλύπτει νέες γεύσεις και να φαντάζεται τι μπορεί να γίνει το φαγητό σε μερικές δεκαετίες από τώρα. Το Noma ήταν πάντα μεγαλύτερο από οποιονδήποτε άνθρωπο. Και αυτό το επόμενο βήμα τιμά αυτή την πεποίθηση».

Οι καταγγελίες, όπως αναφέρει η New York Times, προέρχονται από πρώην υπαλλήλους και ασκούμενους, οι οποίοι περιέγραψαν λεπτομερώς τις κατηγορίες για σωματική και λεκτική κακοποίηση από τον Ρετζέπι. Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο μετά από ανάρτηση του πρώην υπαλλήλου Τζέισον Ιγκνάσιο Γουάιτ και ακολούθησε εκτενής έρευνα από την αμερικανική εφημερίδα.

Το άρθρο της New York Times εστίασε σε μαρτυρίες 35 πρώην υπαλλήλων, περιγράφοντας περιπτώσεις «ψυχολογικής κακοποίησης, όπως εκφοβισμός, σωματική ταπείνωση και δημόσια γελοιοποίηση», καθώς και περιστατικά βίας (μαχαιρώματα, γροθιές, κλωτσιές) ως αντίποινα για την εργασία τους, που συνέβησαν μεταξύ 2009 και 2017. Πολλές από αυτές τις καταγγελίες ήταν γνωστές από προηγούμενες δημοσιεύσεις.

Σε ένα συγκεκριμένο περιστατικό, τον Φεβρουάριο του 2014, ο Ρετζέπι φέρεται να διέταξε όλο το προσωπικό της κουζίνας να βγει έξω στο κρύο, ενώ έσπρωχνε μπροστά του έναν νεαρό σού-σεφ επειδή είχε βάλει μουσική τέκνο στην κουζίνα, είδος που ο ιδρυτής του εστιατορίου δεν συμπαθούσε. Άμισθοι ασκούμενοι εργάζονταν 16 ώρες την ημέρα, εκτελώντας εργασίες όπως η συλλογή βοτάνων και ο καθαρισμός κουκουνάριων. Ο ιδιοκτήτης του Noma φέρεται να χλεύαζε τον σεφ επανειλημμένα, ενώ περίπου 40 μάγειρες παρακολουθούσαν. Σύμφωνα με δύο παρόντες σεφ, δεν ήταν η πρώτη δημόσια ταπείνωση. Η επίθεση εντάθηκε με χτυπήματα στα πλευρά του υπαλλήλου, ενώ ο Ρετζέπι φώναζε ότι κανείς δεν θα επέστρεφε στην κουζίνα μέχρι ο σεφ να δηλώσει δυνατά, ώστε να τον ακούσουν όλοι, ότι «του άρεσε να κάνει στοματικό σεξ σε DJ». Οι συνάδελφοι παρέμειναν σιωπηλοί μέχρι ο σεφ, λαχανιασμένος, να υπακούσει.

Μετά από πολλά περιστατικά κακοποίησης, οι πρώην υπάλληλοι υποστηρίζουν ότι ο Ρετζέπι δεν λογοδότησε ποτέ πραγματικά. Από το 2004, ο Ρετζέπι αναδιαμόρφωσε την υψηλή γαστρονομία, προώθησε τη βιώσιμη διατροφή και δημιούργησε πιάτα που χάρισαν στο Noma τρία αστέρια Michelin και πέντε φορές την πρώτη θέση στη λίστα με τα 50 καλύτερα εστιατόρια του κόσμου. Για τη συμβολή του στην ανάδειξη της Δανίας ως γαστρονομικού προορισμού, αναγορεύτηκε ιππότης από τη βασίλισσα της Δανίας. Το 2013, ο Αντονι Μπουρδέν τον χαρακτήρισε «χωρίς αμφιβολία, τον πιο επιδραστικό, προκλητικό και σημαντικό σεφ στον κόσμο».