Νέες αποκαλύψεις για τις συνθήκες στο Noma: Κατηγορίες για κακοποίηση και ταπείνωση

Το Noma της Κοπεγχάγης, ένα εστιατόριο που για χρόνια θεωρείτο το πιο επιδραστικό στον παγκόσμιο γαστρονομικό χάρτη, βρίσκεται στο επίκεντρο σφοδρών κατηγοριών για απάνθρωπες συνθήκες εργασίας. Το εστιατόριο, που αποτέλεσε “γη της επαγγελίας” για πολλούς σεφ και όνειρο για φιλόδοξους επαγγελματίες, καθιέρωσε τη βιωσιμότητα και την εναλλακτική μαγειρική, επηρεάζοντας τον τρόπο λειτουργίας εστιατορίων παγκοσμίως.

Ωστόσο, πρόσφατες καταγγελίες που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας αποκαλύπτουν μια ζοφερή πραγματικότητα πίσω από τις πόρτες του διάσημου αυτού χώρου. Ο Ρενέ Ρετζέπι, ο “ιθύνων νους” του Noma, αντιμετωπίζει σοβαρές κατηγορίες για διαρκή σωματική κακοποίηση και ταπείνωση των υπαλλήλων του.

Οι κατηγορίες αυτές εντάθηκαν πρόσφατα, στο πλαίσιο του επερχόμενου pop-up του Noma στο Λος Άντζελες, μια σειρά δείπνων με κόστος 1.500 δολάρια ανά άτομο, που πρόκειται να ξεκινήσει στις 11 Μαρτίου. Το γεγονός αυτό πυροδότησε εκ νέου δημόσια συζήτηση σχετικά με τη συμπεριφορά του Δανού σεφ.

Πρώην υπάλληλοι και ασκούμενοι περιέγραψαν λεπτομερώς, σε άρθρο της εφημερίδας New York Times, περιστατικά σωματικής και λεκτικής κακοποίησης. Η αρχική αφορμή δόθηκε από μια ανάρτηση του πρώην υπαλλήλου Τζέισον Ιγκνάσιο Γουάιτ, ενώ ακολούθησε εκτενής έρευνα από το αμερικανικό μέσο.

Το άρθρο της New York Times βασίστηκε στις μαρτυρίες 35 πρώην υπαλλήλων, οι οποίοι κάνουν λόγο για ψυχολογική κακοποίηση, εκφοβισμό, δημόσια ταπείνωση, καθώς και για περιστατικά όπως μαχαιρώματα, γροθιές και κλωτσιές, που φέρονται να συνέβησαν μεταξύ 2009 και 2017. Πολλές από αυτές τις καταγγελίες είχαν ήδη γίνει γνωστές από προηγούμενες δημοσιεύσεις.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση ενός περιστατικού τον Φεβρουάριο του 2014, κατά τη διάρκεια ενός πολυάσχολου δείπνου. Ο Ρενέ Ρετζέπι φέρεται να διέταξε όλο το προσωπικό της κουζίνας να βγει έξω στο κρύο, σπρώχνοντας μπροστά του έναν νεαρό σού-σεφ, επειδή είχε βάλει μουσική τέκνο, ένα είδος που δεν συμπαθούσε. Την ίδια στιγμή, άμισθοι ασκούμενοι εργάζονταν 16 ώρες την ημέρα, συλλέγοντας βότανα και καθαρίζοντας κουκουνάρια για τα πιάτα.

Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, ο Ρετζέπι επιτέθηκε σωματικά στον υπάλληλο, χτυπώντας τον στα πλευρά και φωνάζοντας. Οι συνάδελφοί του παρακολούθησαν σιωπηλοί, μέχρι που ο υπάλληλος, λαχανιασμένος, ενέδωσε στις απαιτήσεις του σεφ.

Παρότι έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τα περιστατικά αυτά, οι πρώην υπάλληλοι υποστηρίζουν ότι ο Ρετζέπι δεν έχει λογοδοτήσει ποτέ πραγματικά. Από το 2004, ο Ρετζέπι έχει αναδιαμορφώσει την εικόνα της υψηλής γαστρονομίας, προωθώντας τη βιώσιμη διατροφή και δημιουργώντας εντυπωσιακά πιάτα. Το Noma έχει λάβει τρία αστέρια Michelin και έχει αναδειχθεί πέντε φορές στην πρώτη θέση της λίστας με τα 50 καλύτερα εστιατόρια του κόσμου. Η συμβολή του Ρετζέπι στην ανάδειξη της Δανίας ως γαστρονομικού προορισμού τον οδήγησε στην απονομή τίτλου ιππότη από τη βασίλισσα της Δανίας. Ακόμη και ο Άντονι Μπουρντέν, το 2013, τον είχε χαρακτηρίσει “χωρίς αμφιβολία, τον πιο επιδραστικό, προκλητικό και σημαντικό σεφ στον κόσμο”.