Η Βρετανία επιδιώκει εκ νέου συμμετοχή στο ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας SAFE

Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, εξέφρασε την πρόθεσή του να επιδιώξει εκ νέου τη συμμετοχή της χώρας στο ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας SAFE, ένα πρόγραμμα ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η κίνηση αυτή έρχεται παρά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση το περασμένο έτος. Η βρετανική κυβέρνηση θεωρεί στρατηγικής σημασίας τη συμμετοχή στο πρόγραμμα Security Action for Europe (SAFE), το οποίο παρέχει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού. Αυτό συμβαίνει σε μια κρίσιμη περίοδο, κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να ενισχύσει συλλογικά την αμυντική της ισχύ απέναντι στην επικείμενη ρωσική απειλή.

Το Λονδίνο είχε επιδιώξει να ενταχθεί στον πρώτο γύρο του προγράμματος, ωστόσο τον Νοέμβριο η Ευρωπαϊκή Ένωση απέρριψε το αίτημα, αποκλείοντας τις βρετανικές αμυντικές εταιρείες από την άμεση πρόσβαση στα διαθέσιμα κονδύλια. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει στη Βρετανία να καταβάλει ένα ποσό έως και 6,75 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη συμμετοχή της, μια πρόταση που η κυβέρνηση Στάρμερ χαρακτήρισε μη αποδεκτή.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψής του στην Κίνα και την Ιαπωνία, ο Βρετανός πρωθυπουργός τόνισε ότι η στενότερη συνεργασία στον τομέα της άμυνας παραμένει επιτακτική. «Είτε πρόκειται για το SAFE είτε για άλλες πρωτοβουλίες, έχει απόλυτο νόημα η Ευρώπη, με την ευρύτερη έννοια – δηλαδή η ΕΕ μαζί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες – να συνεργαστεί πιο στενά. Αυτό είναι που υποστηρίζω και ελπίζω να σημειώσουμε πρόοδο», δήλωσε.

Ο Στάρμερ πρόσθεσε ότι «στις δαπάνες, στις δυνατότητες και στη συνεργασία πρέπει να κάνουμε περισσότερα μαζί», επισημαίνοντας την ανάγκη επανεξέτασης σχημάτων όπως το SAFE, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει τρόπος ουσιαστικότερης σύμπραξης.

Οι δηλώσεις αυτές πραγματοποιούνται λίγες ημέρες πριν από κρίσιμες επαφές μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τη Δευτέρα, ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, αναμένεται να συναντηθεί στο Λονδίνο με τον Νικ Τόμας-Σάιμοντς, στο πλαίσιο της ετήσιας συνεδρίασης του Συμβουλίου Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου. Παράλληλα, ο Σέφτσοβιτς και ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, θα έχουν συναντήσεις με τη Βρετανίδα υπουργό Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, και τον υπουργό Επιχειρήσεων, Πίτερ Κάιλ.

Το περσινό αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για το SAFE είχε ερμηνευθεί, τόσο στο Λονδίνο όσο και στις Βρυξέλλες, ως πλήγμα για την αξιοπιστία της Ευρώπης στον τομέα της άμυνας, αλλά και για την προσπάθεια του Στάρμερ να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις με την ΕΕ μετά το Brexit. Αρκετά κράτη-μέλη είχαν εκφράσει την υποστήριξή τους σε μια πιο ευέλικτη προσέγγιση προς τη Βρετανία, θεωρώντας ότι η συμμετοχή της θα ενίσχυε τη συλλογική ευρωπαϊκή άμυνα, ειδικά υπό το βάρος της ρωσικής απειλής και των τεταμένων σχέσεων με τις ΗΠΑ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Παρά την αποτυχία συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε διαμηνύσει ότι παραμένει ανοιχτή σε νέες συνομιλίες. «Η πόρτα μας είναι πάντα ανοιχτή για ομοϊδεάτες εταίρους, ιδίως για το Ηνωμένο Βασίλειο», είχε δηλώσει τότε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τόμας Ρενιέ.

Εφόσον τελικά επιτευχθεί συμφωνία, βρετανικές αμυντικές εταιρείες θα μπορούν να διεκδικούν συμβόλαια που χρηματοδοτούνται από το SAFE.