Η Βενεζουέλα ανοίγει την πόρτα στην ιδιωτική πρωτοβουλία για τον πετρελαϊκό τομέα
Ιστορική απόφαση για τον τερματισμό του κρατικού μονοπωλίου και την προσέλκυση ξένων επενδύσεων μετά από δύο δεκαετίες.
Σε μια συγκλονιστική ανατροπή των αρχών του «σοσιαλισμού του 21ου αιώνα», η μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, υπέγραψε νομοθεσία που επιτρέπει την ιδιωτική πρωτοβουλία στον πετρελαϊκό τομέα, σηματοδοτώντας το τέλος ενός κρατικού μονοπωλίου που ίσχυε για πάνω από είκοσι χρόνια. Η Ροντρίγκες επικύρωσε τη μεταρρύθμιση την Πέμπτη, λίγες μόλις ώρες μετά την έγκρισή της από την Εθνοσυνέλευση, παρουσία εργαζομένων και υποστηρικτών του κυβερνώντος κόμματος. Ο νέος νόμος θεωρείται ο ακρογωνιαίος λίθος της κυβερνητικής πολιτικής, με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδύσεων για την αναζωογόνηση μιας βιομηχανίας που βρίσκεται σε παρακμή εδώ και χρόνια.
Αυτή η κίνηση έρχεται σε ένα κρίσιμο γεωπολιτικό timing, λιγότερο από έναν μήνα μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο σε στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στο Καράκας. Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει ξεκινήσει τη χαλάρωση των αυστηρών κυρώσεων που είχαν επιβληθεί από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας, διευκολύνοντας έτσι την επιστροφή αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στη χώρα.
Την ίδια ημέρα, η Ροντρίγκες είχε συνομιλία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είχε προηγουμένως αναπτύξει στη Γερουσία το σχέδιο της αμερικανικής κυβέρνησης για τη διαχείριση πωλήσεων πετρελαίου από τη Βενεζουέλα και της ροής των εσόδων. Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως.
«Συζητάμε για το μέλλον, για τη χώρα που θα παραδώσουμε στα παιδιά μας», δήλωσε η Ροντρίγκες, υπερασπιζόμενη τη μεταρρύθμιση που πρότεινε νωρίτερα τον μήνα, μετά από δήλωση του Τραμπ ότι η Ουάσινγκτον θα αναλάβει ρόλο στον έλεγχο των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας.
Ιδιώτες στην παραγωγή, το κράτος στα κοιτάσματα
Ο νέος νόμος προβλέπει ότι ιδιωτικές εταιρείες θα αναλαμβάνουν την πλήρη διαχείριση της παραγωγής και πώλησης πετρελαίου, καταργώντας έτσι το μονοπώλιο της κρατικής Petróleos de Venezuela (PDVSA) σε αυτούς τους τομείς. Οι εταιρείες θα λειτουργούν με δικά τους έξοδα και ρίσκο, αφού πρώτα υποβάλουν ένα επιχειρηματικό σχέδιο στο υπουργείο Πετρελαίου, το οποίο θα αξιολογεί τη χρηματοοικονομική και τεχνική τους επάρκεια. Η κυριότητα των υδρογονανθράκων, ωστόσο, παραμένει στο κράτος.
Μια σημαντική καινοτομία είναι η πρόβλεψη για διεθνή, ανεξάρτητη διαιτησία σε περίπτωση διαφορών, καταργώντας την αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων της Βενεζουέλας, τα οποία ελέγχονται από το κυβερνών κόμμα. Οι ξένοι επενδυτές θεωρούν αυτή τη ρύθμιση ως μια κρίσιμη εγγύηση έναντι του κινδύνου μελλοντικών απαλλοτριώσεων.
Αντιδράσεις και προσδοκίες
Ο κυβερνητικός βουλευτής Ορλάντο Καμάτσο, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής πετρελαίου, εξέφρασε την άποψη ότι η μεταρρύθμιση «θα αλλάξει την οικονομία της χώρας». Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο βουλευτής Αντόνιο Εκαρί ζήτησε αύξηση της διαφάνειας και της λογοδοσίας, προτείνοντας ακόμα και τη δημιουργία ειδικής ιστοσελίδας για τη δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων. Τόνισε δε ότι η απουσία ελέγχου στο παρελθόν οδήγησε σε συστημική διαφθορά, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ας ανάψει επιτέλους το φως στη βιομηχανία πετρελαίου».