Ο πρώην υποψήφιος πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, Νόρμαν Κιχάνο, επιστρέφει για να εκτίσει ποινή κάθειρξης

Ο Νόρμαν Κιχάνο, άλλοτε υποψήφιος για την προεδρία του Ελ Σαλβαδόρ, βρίσκεται πλέον καθ’ οδόν για να εκτίσει την ποινή φυλάκισης 13 ετών, αφού εκδόθηκε από τις αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εισαγγελία επιβεβαίωσε την άφιξή του στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής, τερματίζοντας τη φυγή του από τη δικαιοσύνη.

Ο 79χρονος Κιχάνο είχε καταδικαστεί ερήμην τον Απρίλιο του 2024, κρινόμενος ένοχος για δωροδοκία συμμοριών με σκοπό την εξαγορά ψήφων. Το ποσό που αναφέρεται ότι διέθεσε ανέρχεται σε 100.000 δολάρια. Εκείνη την περίοδο, ο Κιχάνο κατείχε τη θέση του δημάρχου στην πρωτεύουσα Σαν Σαλβαδόρ και είχε διεκδικήσει, ανεπιτυχώς, την προεδρία το 2014 με το κόμμα ARENA. Αργότερα, αναδείχθηκε πρόεδρος του Κογκρέσου.

Το 2021, μετά την απώλεια της νομικής του ασυλίας, η δικαιοσύνη του απήγγειλε κατηγορίες για την καταβολή 50.000 δολαρίων στη συμμορία Mara Salvatrucha (MS-13) και από 25.000 δολαρίων σε δύο από τις κύριες φατρίες της Barrio 18. Και οι δύο αυτές οργανώσεις έχουν χαρακτηριστεί «τρομοκρατικές» από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο κ. Κιχάνο συνελήφθη στις ΗΠΑ τον Μάρτιο του 2025, μετά την φυγή του εκεί.

Η εισαγγελία έδωσε στη δημοσιότητα μέσω του X (πρώην Twitter) βίντεο που δείχνει τον Κιχάνο να μεταφέρεται αεροπορικώς στο Σαλβαδόρ, συνοδευόμενος από Αμερικανούς πράκτορες, και στη συνέχεια με χειροπέδες να επιβιβάζεται σε όχημα της αστυνομίας, όπου του επιδόθηκε η ειδοποίηση για την καταδίκη του.

Ο πρόεδρος Ναγίμπ Μπουκέλε, με ανάρτησή του στο X, χαρακτήρισε το γεγονός ως «μήνυμα σε όλους όσοι προσπαθούν να ξεφύγουν από τη δικαιοσύνη». Ο Μπουκέλε υπήρξε παραλήπτης της προεδρικής κορδέλας το 2019 από τον Κιχάνο, όταν εκείνος ήταν πρόεδρος του Κογκρέσου.

Η υπόθεση του Κιχάνο έρχεται σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση Μπουκέλε αντιμετωπίζει επίσης κατηγορίες για φερόμενες συμφωνίες με συμμορίες, κάτι που ο πρόεδρος αρνείται κατηγορηματικά. Από τον Μάρτιο του 2022, ο Μπουκέλε διεξάγει σφοδρό «πόλεμο» κατά των συμμοριών, έχοντας κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης που επιτρέπει ευρείες συλλήψεις, ακόμη και χωρίς εντάλματα. Ο αριθμός των συλληφθέντων ξεπερνά τις 90.000, αν και περίπου 8.000 αφέθηκαν ελεύθεροι μετά την εξακρίβωση της αθωότητάς τους, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.

Αυτή η εκστρατεία έχει οδηγήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα εγκληματικότητας στη χώρα. Ωστόσο, πολλές οργανώσεις και άτομα καταγγέλλουν αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια σε φυλακές και άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με την οργάνωση Socorro Jurídico Humanitario, τουλάχιστον 470 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις φυλακές από την επιβολή του καθεστώτος εξαίρεσης.