Ναρκο-κράτος ή Πρόσχημα: Η Σκοτεινή Αλήθεια Πίσω από την Επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα

Ο Λευκός Οίκος, ο πρόεδρος των ΗΠΑ και οι αμερικανικές διωκτικές αρχές κατηγορούν τη Βενεζουέλα ότι είναι ναρκωκράτος, χαρακτηρίζοντας τον πρόεδρό της, Νικολάς Μαδούρο, «ναρκωτρομοκράτη» και επικεφαλής εγκληματικού δικτύου λαθρεμπορίου ναρκωτικών. Το ερώτημα εάν οι κατηγορίες αυτές αποτελούν αλήθεια ή πρόσχημα παραμένει αναπάντητο, αν και υπάρχουν ενδείξεις και στοιχεία στο πεδίο. Όλες οι ενέργειες και συμπεριφορές του συλληφθέντος και απαχθέντος Μαδούρο αναμένεται να ελεγχθούν από τη Δικαιοσύνη στα αμερικανικά δικαστήρια.

Στην ομιλία του προς το αμερικανικό έθνος σχετικά με την στρατιωτική επιχείρηση εισβολής στη Βενεζουέλα, που διέταξε ο Ντόναλντ Τραμπ χωρίς την άδεια του Κογκρέσου, ο τελευταίος υιοθέτησε μια ωμή προσέγγιση. Επανέφερε το «δόγμα Μονρόε», θέτοντας ως προτεραιότητα την εκμετάλλευση του πετρελαίου της νοτιοαμερικανικής χώρας. Υπό το πρόσχημα του «πολέμου κατά των ναρκωτικών», υπερασπίστηκε την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία, χαρακτηρίζοντάς τον άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Με αυτό το αφήγημα, η Ουάσινγκτον παραβίασε το Διεθνές Δίκαιο, επικαλούμενη αυτοάμυνα.

Οι λεωφόροι της κόκας
Ο Κάρλος Λέντερ, ένας από τους συνιδρυτές του καρτέλ του Μεδεγίν, εξέφρασε την έκπληξή του για τη σύλληψη του Μαδούρο. Ο ίδιος, που πέρασε 33 χρόνια στη φυλακή στις ΗΠΑ και απελευθερώθηκε το 2020, ζει πλέον στη Γερμανία. Ο Λέντερ, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει την κοκαΐνη «ατομική βόμβα» της Λατινικής Αμερικής, υπήρξε στο παρελθόν σπεσιαλίστας στη χρηματοδότηση πολιτικών εκστρατειών με χρήματα από τα ναρκωτικά και στις σχέσεις μεταξύ ναρκεμπόρων και ανταρτών, καθώς και συνεργασιών με κυβερνήσεις της Καραϊβικής για τη διακίνηση ναρκωτικών. Ως γνώστης του παράνομου αυτού συστήματος, θα μπορούσε να αποκαλύψει πολλά για τα συμβαίνοντα στη Βενεζουέλα. Ωστόσο, δεν προέβη σε κάποιο σχόλιο.

Οι Μεξικανοί βαρόνοι
Παράλληλα, στην Σιναλόα του Μεξικού, τα αφεντικά του οργανωμένου εγκλήματος συσκέπτονταν μέσω βιντεοκλήσεων για το θέμα Μαδούρο. Δεν ήταν απροετοίμαστοι για μια τέτοια εξέλιξη, καθώς οι ίδιοι παρέμεναν ανέγγιχτοι στα κρησφύγετά τους. Η μεξικανική κυβέρνηση είχε δηλώσει ότι δεν διέθετε στοιχεία για δεσμούς μεταξύ του καθεστώτος Μαδούρο και των μεξικανικών καρτέλ. Η απουσία τεκμηρίων για τη σύνδεση της οικογένειας Μαδούρο με τις ναρκωτρομοκρατικές οργανώσεις της χώρας, επέτρεψε στους πανίσχυρους επικεφαλής της ναρκωσιμμορίας της Σιναλόα να αισθάνονται ικανοποιημένοι.

Η διαδοχή στην οργάνωση της Σιναλόα έχει περάσει στους γιους του Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν, «Ελ Γκουέρο Μορένο» και «Ελ Τσαπίτο». Μετά την αμερικανική επιχείρηση στο Καράκας, επαινούσαν την τύχη της δικής τους χώρας, η οποία, αν και έχει αριστερή πρόεδρο, δεν έχει έναν «εξαλλο εξτρεμιστή και φωνακλά αντι-ιμπεριαλιστή» όπως ο Μαδούρο.

Ενώ αυτά συνέβαιναν, οι πληροφορίες για τα γεγονότα στη Βενεζουέλα πέρασαν σχεδόν απαρατήρητες στο λιμάνι της Ποσόρχα του Ισημερινού. Η φόρτωση παλετών σε κοντέινερ στα αμπάρια των πλοίων συνεχιζόταν ανενόχλητη, παρά τις κατασχέσεις μεγάλων ποσοτήτων κοκαΐνης στο παρελθόν. Για τις δύο σκληρές ναρκωσυμμορίες που λυμαίνονται τις εγκαταστάσεις, δεν υπήρξε καμία ανησυχία.

Στην Ονδούρα, οι ναρκωμπίζνες συνεχίζονταν αμέριμνα. Η χώρα, λόγω γεωγραφικής θέσης, αποτελεί σημαντικό κόμβο διέλευσης κοκαΐνης. Το κράτος μαστίζεται από εκτεταμένη διαφθορά, με βαθιά διασύνδεση του οργανωμένου εγκλήματος με πολιτικά κόμματα, την οικονομική ελίτ, την αστυνομία και τον στρατό. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η απονομή χάριτος από τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ στον πρώην πρόεδρο της Ονδούρας, Χουάν Ορλάντο Ερνάντες, ο οποίος εκδόθηκε στις ΗΠΑ και καταδικάστηκε σε 45 χρόνια φυλάκισης, αλλά αφέθηκε ελεύθερος.

Η επέμβαση στο Καράκας
Καθώς αυτά συνέβαιναν στα διεθνή ναρκεμπορικά δίκτυα, ο Μαδούρο και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, άλλαζαν αναγκαστικά τοπίο, έχοντας αποχωρήσει από την κατοικία τους.

Στην Κολομβία, στο Περού και τη Βολιβία, οι καλλιέργειες κόκας συνέχιζαν τη ζωή τους. Σε έκταση τεσσάρων εκατομμυρίων στρεμμάτων, οι φτωχοί αγρότες μαζεύουν φύλλα κόκας και τα μεταφέρουν σε εργαστήρια στη ζούγκλα. Παρά την πτώση του Μαδούρο, το ναρκωσύστημα παραμένει ισχυρό, καθιστώντας τις δηλώσεις του Τραμπ για την εξάλειψη του λαθρεμπορίου ναρκωτικών να φαντάζουν υπερβολικές.

Το δίκτυο του Μαδούρο
Οι κατηγορίες κατά του Μαδούρο βασίζονται σε ομοσπονδιακή έρευνα του 2020, η οποία υποστηρίζει ότι διοικούσε το Cartel del los Soles, ένα δίκτυο που προέρχεται από τα διακριτικά των στρατιωτικών της Βενεζουέλας. Παρότι οι Αμερικανοί απέσυραν τον ισχυρισμό περί οργανωμένου καρτέλ ναρκωτικών, δηλώνοντας ότι αποτελούσε «δίκτυο κρατικής διαφθοράς και πελατειακών σχέσεων», οι κατηγορίες παρέμεναν ουσιαστικά ίδιες. Για αυτούς, συνιστούσε μια σπείρα πατρωνίας, με πυρήνα τον Μαδούρο, όπου στρατηγοί επέβλεπαν τις διαδρομές ναρκωτικών, υπουργοί και κυβερνήτες έλεγχαν λιμάνια και αεροδρόμια, και αξιωματικοί εξάλειφαν τα «εμπόδια». Διπλωμάτες διευκόλυναν τις συνδέσεις με διεθνή εγκληματικά δίκτυα, ενώ οικονομικοί παράγοντες ξέπλεναν το μαύρο χρήμα.

Το σύστημα αυτό είχε μετατρέψει τους κρατικούς θεσμούς σε δομές εξυπηρέτησης του λαθρεμπορίου ναρκωτικών προς τις ΗΠΑ. Ο Μαδούρο, ως «αφεντικό του κράτους», διαχειριζόταν τις ροές, όχι βαριών, αλλά ελαφρών, λευκών, εύκολα συσκευασμένων και απείρως πιο επικερδών ουσιών. Η Ουάσινγκτον επέμενε ότι ο Μαδούρο συνεργαζόταν με τους αντάρτες των FARC της Κολομβίας, παρέχοντάς τους βάσεις για τις εξαγωγές στις ΗΠΑ.