Βενεζουέλα: Από τη χώρα του πετρελαίου στην κόλαση της φτώχειας
Η αλήθεια πίσω από τα αποθέματα και την εξαθλίωση ενός λαού.
Η Βενεζουέλα, μια χώρα που κάποτε διαφημιζόταν για τον πλούτο της, έχει βυθιστεί σε μια βαθιά οικονομική κρίση, με εκατομμύρια πολίτες να ζουν σε συνθήκες φτώχειας και εξαθλίωσης. Παρά τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, η χώρα αντιμετωπίζει πρωτοφανή κατάρρευση του ΑΕΠ, υπερπληθωρισμό και μαζική μετανάστευση.
Το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) της Βενεζουέλας, μετά από μια περίοδο ακμής, κατέρρευσε θεαματικά, από 372,592 δισ. δολάρια το 2012 σε μόλις 42,84 δισ. το 2020. Αν και υπήρξε μια μικρή ανάκαμψη τα επόμενα χρόνια, οι εκτιμήσεις για το 2025 προμηνύουν νέα πτώση. Αντίστοιχα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, από 12.688 δολάρια το 2012, μειώθηκε δραματικά, φτάνοντας τα 1.533 δολάρια το 2020, με μια μερική ανάκαμψη αργότερα.
Η κοινωνική εικόνα της χώρας είναι ακόμη πιο ζοφερή. Η φτώχεια έχει μετατραπεί σε καθολική ανθρωπιστική κρίση, με το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας να αγγίζει το 96,2% το 2019. Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε μαζική μετανάστευση, με σχεδόν 7,8 εκατομμύρια Βενεζουελανούς να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τους από το 2015.
Ο υπερπληθωρισμός, που έφτασε ακόμη και το 686%, έχει εκμηδενίσει την αξία του εθνικού νομίσματος, του μπολιβάρ, καθιστώντας την καθημερινή επιβίωση εξαιρετικά δύσκολη για την πλειοψηφία του πληθυσμού. Αντίθετα, ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού, η πολιτική και κοινωνική ελίτ που συνδέεται με το καθεστώς, συνεχίζει να ζει σε προνομιακές συνθήκες.
Παρά τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου, η Βενεζουέλα αδυνατεί να αξιοποιήσει αυτόν τον πλούτο. Η παραγωγή έχει καταρρεύσει λόγω έλλειψης επενδύσεων, διεθνών κυρώσεων και παρωχημένων υποδομών. Επιπλέον, η χώρα έχει αναπτύξει ένα μονοδιάστατο και ευάλωτο οικονομικό μοντέλο, βασιζόμενο αποκλειστικά στις εξαγωγές πετρελαίου, καθιστώντας την εξαιρετικά ευάλωτη στις διακυμάνσεις των παγκόσμιων τιμών ενέργειας.
Επιπλέον, η Βενεζουέλα διαθέτει πλούσια κοιτάσματα σε άλλα μέταλλα, όπως σιδηρομετάλλευμα, βωξίτη, νικέλιο και χρυσό. Ωστόσο, η έλλειψη ενός σταθερού και φιλικού επενδυτικού περιβάλλοντος, οι ανεπαρκείς υποδομές και οι απρόβλεπτες πολιτικές καθιστούν απαγορευτικές τις μακροπρόθεσμες ξένες επενδύσεις, εμποδίζοντας τη διαφοροποίηση της οικονομίας και τη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο.