Η σύλληψη του Μαδούρο και η νέα γεωπολιτική τάξη: Οι ΗΠΑ επιστρέφουν στο Δόγμα Μονρόε

Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές Αρχές σηματοδοτεί μια νέα εποχή στις διεθνείς ισορροπίες δυνάμεων. Η διοίκηση Τραμπ, έπειτα από μια καλά σχεδιασμένη και αιφνιδιαστική διακλαδική επιχείρηση των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, κατάφερε να επιτύχει την αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα, κάτι που επιδίωκε σθεναρά τους τελευταίους μήνες. Η επιχείρηση, που πραγματοποιήθηκε με την πλήρη μυστικότητα, εξέπληξε την παγκόσμια κοινότητα.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας συνομιλήσει μόνο με τους στενότερους συνεργάτες του, έδωσε το «πράσινο φως» για την ειδική αυτή επιχείρηση, ακριβώς ένα μήνα μετά το τελεσίγραφο που είχε θέσει στις 2 Δεκεμβρίου. Στόχος ήταν η άμεση ενεργοποίηση μιας «ομάδας ειδικών» στη χώρα, με κύρια έμφαση στην αξιοποίηση των τεράστιων πετρελαϊκών κοιτασμάτων.

Επιστροφή στο «Δόγμα Μονρόε»

Η αποφασιστικότητα του Αμερικανού Προέδρου να επαναφέρει σε ισχύ το «Δόγμα Μονρόε» και να εκπληρώσει την προεκλογική του δέσμευση προς την εκλογική βάση MAGA, δημιουργεί τετελεσμένα που ξεπερνούν τα σύνορα του Δυτικού Ημισφαιρίου. Η νέα αυτή στρατηγική των ΗΠΑ, που εστιάζει στην «αυλή» της Λατινικής Αμερικής, σηματοδοτεί μια φάση απομονωτισμού από το ευρύτερο διεθνές γίγνεσθαι, αλλά και μια προσπάθεια ανάκτησης της επιρροής σε μια περιοχή όπου η Κίνα έχει αυξήσει συστηματικά την παρουσία της τα τελευταία χρόνια. Αυτή η εστίαση στους γείτονες της Αμερικής, φέρνει την διοίκηση Τραμπ αντιμέτωπη και με άλλα «προβληματικά» καθεστώτα, ενώ παράλληλα αυξάνει τις πιθανότητες να διατεθούν πόροι και χρόνος για την εγκαθίδρυση νέων, φιλικών προς τις ΗΠΑ, κυβερνήσεων, όπως έγινε στην περίπτωση της Βενεζουέλας.

Κούβα, Μεξικό και Κολομβία στο στόχαστρο

Ο πρόεδρος Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την Κούβα «αποτυχημένο έθνος» κατά τη συνέντευξη Τύπου για τη σύλληψη Μαδούρο, άφησε να εννοηθεί μελλοντική ενεργή εμπλοκή των ΗΠΑ στην υπόθεση της Αβάνας. «Θέλουμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους», δήλωσε, αναφερόμενος τόσο στους κατοίκους της Κούβας όσο και σε όσους έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τη χώρα. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, επεσήμανε πως αν βρισκόταν στην κυβέρνηση της Κούβας, θα αισθανόταν ανήσυχος.

Πέρα από την Κούβα, η πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να «στεγανοποιήσει» το δυτικό ημισφαίριο φαίνεται να επεκτείνεται και στην Κολομβία. Ο Αμερικανός Πρόεδρος επέκρινε εκ νέου τον πρόεδρο της χώρας, Γκουστάβο Πέτρο, κατηγορώντας την Κολομβία ότι διαθέτει μεγάλα εργοστάσια κοκαΐνης που διοχετεύονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ενώ, επίσης, αναφέρθηκε στο Μεξικό, δηλώνοντας ότι «κάτι θα πρέπει να γίνει» με τη χώρα.

Ανάσχεση της Κίνας

Η εντεινόμενη διείσδυση της Κίνας στα «σοσιαλιστικά» καθεστώτα της Λατινικής Αμερικής, και ειδικότερα οι δεσμοί του καθεστώτος Μαδούρο με το Πεκίνο, έχουν τεθεί στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον. Στόχος είναι ο μηδενισμός της κινεζικής επιρροής στο δυτικό ημισφαίριο, στο πλαίσιο του πλανητικού ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Η αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα πιέζει την Κίνα να τοποθετηθεί ανοιχτά απέναντι στους συμμάχους της, ενώ η επίσημη αντίδραση του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών καταδίκασε την «κατάφωρη χρήση βίας» από τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες «ηγεμονικές» και παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Μετά τη Βενεζουέλα, η Ταϊβάν;

Η λογική της επαναφοράς του «Δόγματος Μονρόε» θα μπορούσε να βρει εφαρμογή και στην κινεζική εκδοχή της, με την Ταϊβάν να αποτελεί πιθανό πεδίο δράσης. Το Πεκίνο, ακολουθώντας την αμερικανική λογική της «αυλής», θα μπορούσε να απαιτήσει την επιστροφή της Ταϊβάν στη σφαίρα επιρροής του, εστιάζοντας στην «Ευρασία» και ενισχύοντας τους δεσμούς με τους συμμάχους του. Παρότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν επιδιώκει κλιμάκωση με την Κίνα, η σύλληψη Μαδούρο έχει εντείνει την αγωνία για την Ταϊβάν.

Στην ομιλία του μετά τη σύλληψη Μαδούρο, ο Τραμπ αναφέρθηκε στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, εκφράζοντας την δυσαρέσκειά του, αλλά απέφυγε να κατονομάσει το Πεκίνο, δείχνοντας ανοιχτός στην πώληση του πετρελαίου της Βενεζουέλας.

Πίεση στην Ουκρανία

Η αβεβαιότητα για το χρόνο που θα χρειαστεί για την εδραίωση του νέου καθεστώτος στη Βενεζουέλα, εντείνει την αγωνία στην Ευρώπη για την Ουκρανία, παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για «λουτρό αίματος» και απώλειες εκατέρωθεν.