Η αμφιλεγόμενη σύλληψη Μαδούρο και οι νομικές διαστάσεις
Ερωτήματα για τη νομιμότητα της επιχείρησης ΗΠΑ-Βενεζουέλας υπό το φως του διεθνούς και εθνικού δικαίου
Η επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και η μεταφορά του σε αμερικανικό έδαφος, με κατηγορίες που αφορούν τρομοκρατία, ναρκωτικά και όπλα, έχει πυροδοτήσει έντονη συζήτηση σχετικά με τη νομιμότητα της ενέργειας, τόσο βάσει του αμερικανικού όσο και του διεθνούς δικαίου.
Στο εθνικό επίπεδο, αρμόδιο για την κήρυξη πολέμου είναι μόνο το Κογκρέσο. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε ότι το Κογκρέσο δεν είχε προηγούμενη ενημέρωση για την επιχείρηση. Παρόλα αυτά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, έχει την εξουσία να δικαιολογεί περιορισμένες στρατιωτικές ενέργειες, εάν αυτές κρίνονται απαραίτητες για το εθνικό συμφέρον, κάτι που έχει πράξει διαχρονικά κυβερνήσεις και των δύο κομμάτων.
Σε επίπεδο διεθνούς δικαίου, η χρήση βίας στις διεθνείς σχέσεις απαγορεύεται, εκτός εάν υπάρχει έγκριση από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ή εάν συντρέχουν λόγοι αυτοάμυνας. Νομικοί εμπειρογνώμονες επισημαίνουν στο Reuters ότι η διακίνηση ναρκωτικών και η δράση εγκληματικών οργανώσεων δεν συνιστούν συνήθως ένοπλη σύγκρουση που να δικαιολογεί στρατιωτική επέμβαση. Ο καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, Μάθιου Γουάξμαν, τόνισε ότι «μια ποινική δίωξη από μόνη της δεν παρέχει εξουσιοδότηση για χρήση στρατιωτικής ισχύος με στόχο την ανατροπή ξένης κυβέρνησης».
Υπάρχουν, ωστόσο, προηγούμενα αμερικανικών συλλήψεων υπόπτων σε ξένες χώρες, συνήθως με τη συγκατάθεση των τοπικών αρχών. Η πιο πρόσφατη ανάλογη περίπτωση θεωρείται η σύλληψη του στρατηγού Μανουέλ Νοριέγα στον Παναμά το 1989, όπου η Ουάσιγκτον ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν νόμιμος πρόεδρος και επικαλέστηκε την προστασία Αμερικανών πολιτών.
Ακόμη και αν η επιχείρηση κριθεί παράνομη, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πρακτική λογοδοσία για τις ΗΠΑ είναι δύσκολη, λόγω της απουσίας αποτελεσματικών μηχανισμών διεθνούς επιβολής. Όπως σχολίασε ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Τζέρεμι Πολ, «είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς κάποιο νομικό όργανο θα μπορούσε να επιβάλει ουσιαστικές κυρώσεις στην αμερικανική κυβέρνηση».