Στεγαστική κρίση: Πέντε προτάσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους για να επιστρέψουν τα κενά σπίτια στην αγορά
Γιατί οι τιμές των ακινήτων καλπάζουν και πώς η αξιοποίηση του 34,5% των κενών κατοικιών μπορεί να φρενάρει το ράλι των ενοικίων.
Η εκτίναξη του κόστους στέγασης στην Ελλάδα δεν οφείλεται αποκλειστικά στην περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα της τελευταίας δεκαετίας, αλλά σε ένα δομικό «παράδοξο»: ενώ διαθέτουμε τεράστιο οικιστικό απόθεμα, ένα μεγάλο μέρος του παραμένει ανενεργό. Σύμφωνα με νέα μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, το στεγαστικό πρόβλημα μπορεί να μετριαστεί σημαντικά αν απελευθερωθούν οι κατοικίες που σήμερα παραμένουν εκτός αγοράς.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την Απογραφή του 2021 είναι αποκαλυπτικά: αν και το συνολικό απόθεμα κατοικιών ξεπερνά τα 2,2 εκατομμύρια, το 34,5% αυτών δηλώνεται ως κενό. Μάλιστα, κατά την περίοδο 2011-2021, ενώ οι κατοικίες συνολικά αυξήθηκαν κατά 3,5%, εκείνες που προσφέρονται προς πώληση συρρικνώθηκαν κατά 33,1%, ενώ οι διαθέσιμες προς ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4%.
Η ανάλυση των Στέλιου Γιαννουλάκη, Μιχάλη Σταύρακα και Γιάννη Τσουκαλά χρησιμοποιεί ένα μακροοικονομικό μοντέλο για να δείξει ότι, αν τα κενά ακίνητα επέστρεφαν σταδιακά στην αγορά, οι τιμές θα μπορούσαν να δεχθούν πτωτικές πιέσεις έως και 24,6%. Για να επιτευχθεί αυτό, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή προτείνει πέντε άξονες δράσης:
1. Επίλυση κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων για να «ξεκλειδώσουν» αδρανή ακίνητα.
2. Θέσπιση φορολογικών κινήτρων που θα ευνοούν τις μακροχρόνιες μισθώσεις έναντι των βραχυχρόνιων.
3. Στοχευμένες επιδοτήσεις για ανακαινίσεις με δέσμευση για μακροχρόνια διάθεση στην αγορά.
4. Ρυθμιστικές παρεμβάσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές με υψηλή ζήτηση.
5. Ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων σε κοινωνική και προσιτή κατοικία.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης, η λύση δεν βρίσκεται μόνο στην ανέγερση νέων κτιρίων, αλλά στην αποτελεσματικότερη διαχείριση του υφιστάμενου πλούτου, ώστε να καλυφθούν οι πιεστικές ανάγκες των νοικοκυριών. Το πλήρες κείμενο της μελέτης «House Prices and Marketable Housing Supply in Greece: A Housing Utilization Perspective» είναι διαθέσιμο στο https://www.pbo.gr/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/working-paper-series/house-prices-and-marketable-housing-supply-in-greece-a-housing-utilization-perspective