Στεγαστική κρίση: Οι Έλληνες δαπανούν το 35,5% του εισοδήματός τους για στέγαση
Τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με το υψηλότερο κόστος κατοικίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ώρα που η ιδιοκατοίκηση υποχωρεί και η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον.
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα αποτελεί πλέον μια δομική πραγματικότητα, η οποία πλήττει δραματικά τα νοικοκυριά και επιβάλλει άμεσες παρεμβάσεις. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της διαΝΕΟσις, σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ, οι Έλληνες κατέχουν την αρνητική πρωτιά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς διαθέτουν κατά μέσο όρο το 35,5% του εισοδήματός τους για στέγαση, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται στο 19,2%.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεστική στις πόλεις, όπου 1 στα 3 νοικοκυριά υποχρεούται να δαπανήσει περισσότερο από το 40% του εισοδήματός του για στεγαστικές ανάγκες. Παράλληλα, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης έχει υποχωρήσει στο 70%, σημειώνοντας πτώση 8 μονάδων σε σχέση με το 2010. Ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες είναι οι μονογονεϊκές οικογένειες (66,2%), οι ενοικιαστές (60,1%) και οι νέοι ηλικίας 18 έως 29 ετών (52,7%).
Το πρόβλημα επιτείνεται από τη δυσαναλογία μεταξύ των διαθέσιμων ακινήτων και της ζήτησης. Ενώ καταγράφονται 2.277.615 κενές κατοικίες –αριθμός που αντιστοιχεί στο 35% του οικιστικού αποθέματος– το μεγαλύτερο μέρος αυτών είναι είτε ακατάλληλο προς άμεση χρήση είτε βρίσκεται γεωγραφικά απομακρυσμένο από τα αστικά κέντρα.
Την ίδια στιγμή, ο τραπεζικός δανεισμός έχει καταρρεύσει. Ενώ το 2006 οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων έφταναν τα 15,5 δισ. ευρώ, σήμερα έχουν περιοριστεί στα 1,4 δισ. ευρώ. Ο ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Μιλτιάδης Νεκτάριος, επισημαίνει ότι η χώρα πάσχει από λανθασμένες πολιτικές και έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού, τονίζοντας ότι η επίλυση του προβλήματος απαιτεί τη δημιουργία ειδικού φορέα και μακροχρόνιο ορίζοντα τουλάχιστον 2-3 ετών.
Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Ανδριόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της DIMAND, προτείνει ως διέξοδο την επένδυση σε αναπτυσσόμενες περιοχές, όπως το Κερατσίνι, η Δραπετσώνα και οι Άγιοι Ανάργυροι, όπου η έλευση υποδομών όπως το μετρό μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για προσιτή κατοικία, μακριά από περιοχές με υπερβολικά υψηλό κόστος όπως η Γλυφάδα.