Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur: Νέες ευκαιρίες για ελληνικές εξαγωγές και προστασία αγροτικών προϊόντων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει την προστασία 21 ελληνικών προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και ανοίγει δρόμους για αύξηση των εξαγωγών, παρά τις αντιδράσεις.
Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) και της Mercosur ανοίγει νέους ορίζοντες για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς. Ταυτόχρονα, προσφέρει σημαντική προστασία σε 21 εγχώρια αγροτικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη, θεσπίζοντας παράλληλα ισχυρές δικλείδες ασφαλείας για τους παραγωγούς σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης των εισαγωγών.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με σχετικό ενημερωτικό του σημείωμα, τονίζει ότι η Ελλάδα ψήφισε υπέρ της συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τη διασφάλιση των Ελλήνων αγροτών και τις νέες προοπτικές για τα ελληνικά προϊόντα. Επισημαίνεται δε ότι η έγκριση της συμφωνίας θα προχωρούσε ανεξάρτητα από τη στάση της χώρας μας, καθώς είχε επιτευχθεί η απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία από τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Υπενθυμίζεται ότι το αρχικό πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα.
Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε μια δέσμη μέτρων που διασφαλίζει ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης. Τα μέτρα αυτά ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία (421 υπέρ, 161 κατά), με όλες τις μεγάλες πολιτικές ομάδες να τάσσονται υπέρ, εκτός από την Αριστερά και την παράταξη των Λεπέν-Ορμπάν. Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές, μόνο αυτοί της ΝΔ ψήφισαν υπέρ των μέτρων προστασίας, ενώ οι υπόλοιποι καταψήφισαν, όπως αναφέρεται, για «λαϊκίστικους λόγους».
Οι ελληνικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής προς τη Mercosur ανέρχονται σε 34,3 εκατομμύρια ευρώ. Με τη συμφωνία, οι εξαγωγές αυτές αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά, καθώς τα ελληνικά προϊόντα θα αποκτήσουν πρόσβαση σε μια νέα αγορά 270 εκατομμυρίων πολιτών, που περιλαμβάνει χώρες όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη.
Η συμφωνία προστατεύει συνολικά 344 διακριτά προϊόντα τροφίμων και ποτών στην Ε.Ε., εκ των οποίων τα 21 είναι ελληνικά. Ανάμεσα σε αυτά συγκαταλέγονται η φέτα, το ελαιόλαδο, η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, η μαστίχα Χίου, το ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, καθώς και ελληνικά κρασιά (Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου), η ρετσίνα και το τσίπουρο. Αυτή η προστασία αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση των πωλήσεων και στην επίτευξη υψηλότερων τιμών, καθώς τα προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη πωλούνται σημαντικά ακριβότερα.
Στην περίπτωση διαταραχών της αγοράς, προβλέπονται σημαντικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών. Η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα διασφάλισης κατά της αιφνίδιας αύξησης των εισαγωγών, ένα πρωτοφανές μέτρο για συμφωνίες της Ε.Ε., ακόμη και για προϊόντα που υπόκεινται σε ποσόστωση. Επίσης, θα τεθεί μέγιστο όριο (ποσόστωση) στις εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων από τη Mercosur, ειδικά για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά. Τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της Ε.Ε. παραμένουν αδιαπραγμάτευτα, με όλα τα εισαγόμενα προϊόντα να υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανταποκρινόμενο στις ανησυχίες των γεωργών, θέσπισε σαφείς διαδικασίες και μηχανισμούς προστασίας. Αυτοί περιλαμβάνουν την υποχρέωση αμοιβαιότητας στα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, ισχυρή νομική προστασία για προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη (όπως η φέτα και διάφορα κρασιά και αποστάγματα) και ειδική προστασία για 14 ευαίσθητα αγροδιατροφικά προϊόντα (όπως εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, κρέας) μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων.
Παράλληλα, η συμφωνία αναμένεται να ενισχύσει και τις ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών, οι οποίες ανέρχονται ετησίως σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ, με τις μεταφορές να αποτελούν το μεγαλύτερο μερίδιο. Η διεύρυνση της αγοράς υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, τηλεπικοινωνίες και ψηφιακό εμπόριο, θα ωφελήσει ιδιαίτερα τις μικρές ελληνικές επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν το 97% των εξαγωγέων. Η μείωση δασμών, η απλοποίηση τελωνειακών διαδικασιών και η ευκολότερη πιστοποίηση προϊόντων αναμένεται να μειώσουν το κόστος και το διοικητικό βάρος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.