Ελλάδα: Πώς η κλιματική κρίση αναδιαμορφώνει την παραγωγή φρούτων στην Ευρώπη
Η έκθεση της Rabobank κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τους μεσογειακούς καλλιεργητές, τονίζοντας πως η διαχείριση του νερού αποτελεί πλέον το κλειδί για την επιβίωση του κλάδου.
Η κλιματική κρίση μεταβάλλει δραματικά τον ευρωπαϊκό αγροτικό χάρτη, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτών των αλλαγών. Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες, η λειψυδρία και οι αλλοιώσεις στις εποχικές συνθήκες αναγκάζουν τους παραγωγούς να αναθεωρήσουν τον τρόπο καλλιέργειας βασικών φρούτων. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Rabobank, η ικανότητα προσαρμογής αποτελεί πλέον το κύριο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, με όσους διαθέτουν κεφάλαια, τεχνολογία και πρόσβαση σε υδάτινους πόρους να αποκτούν ξεκάθαρο προβάδισμα.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι, παρόλο που η συνολική προσφορά φρούτων στην Ευρώπη δεν απειλείται άμεσα, η παραγωγική διαδικασία καθίσταται πιο ασταθής. Η Ελλάδα, ως βασικός παίκτης στη Μεσόγειο, εκτίθεται έντονα στις πιέσεις αυτές, καθώς αντιπροσωπεύει το 10% της παραγωγής εσπεριδοειδών, πίσω από την Ισπανία (55%-60%) και την Ιταλία (20%-25%). Παράλληλα, οι τρεις αυτές χώρες παράγουν πάνω από το 90% των ροδάκινων και νεκταρινιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που καθιστά τον κλάδο των πυρηνόκαρπων ιδιαίτερα ευάλωτο στα θερμότερα καλοκαίρια και τους ήπιους χειμώνες.
Σταδιακά, παρατηρείται μια γεωγραφική μετατόπιση της παραγωγής προς βορειότερες περιοχές της Ευρώπης, όπου οι συνθήκες γίνονται πιο ευνοϊκές. Ωστόσο, η Rabobank τονίζει ότι δεν θα υπάρξει αυτόματη μεταφορά της δραστηριότητας, καθώς απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις σε συστήματα άρδευσης, νέες ποικιλίες και υποδομές.
Το νερό αναδεικνύεται στον πιο καθοριστικό παράγοντα ανταγωνισμού. Οι χώρες που θα καταφέρουν να επενδύσουν σε τεχνολογίες διαχείρισης υδάτινων πόρων θα είναι εκείνες που θα αντέξουν τις κλιματικές πιέσεις έως το 2050. Τελικά, η κλιματική ανθεκτικότητα εξελίσσεται στον σημαντικότερο παράγοντα διαφοροποίησης, με το οικονομικό χάσμα μεταξύ των μεγάλων, καλά κεφαλαιοποιημένων επιχειρήσεων και των μικρότερων παραγωγών να διευρύνεται, καθώς οι δεύτεροι δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στο κόστος των απαιτούμενων προστατευτικών μέτρων, όπως τα αντιχαλαζικά δίχτυα και τα συστήματα κατά του παγετού.