Παραγωγικότητα εργασίας: Το μεγάλο στοίχημα για τη σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με την ΕΕ
Παρά την ταχύτερη ανάπτυξη έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, οι επενδύσεις και το μέγεθος των επιχειρήσεων παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για το μέλλον της χώρας.
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμούς ταχύτερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντλώντας δυναμική από την αύξηση της απασχόλησης, την τουριστική ζήτηση και την ενίσχυση των επενδύσεων. Ωστόσο, η **παραγωγικότητα εργασίας** παραμένει το κρίσιμο σημείο υστέρησης που εμποδίζει την πλήρη οικονομική σύγκλιση με την ΕΕ. Όπως επισημαίνεται στο πρόσφατο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank, η χώρα μας καλείται να αντιμετωπίσει διαρθρωτικές προκλήσεις για να διασφαλίσει τη μεσοπρόθεσμη σταθερότητα και ανάπτυξή της.
Μετά το 2022, η παραγωγικότητα της εργασίας παρουσιάζει σημάδια ενίσχυσης, με τη συμβολή της στην οικονομική μεγέθυνση να υπερβαίνει πλέον αυτή της απασχόλησης. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η τάση αυτή αναμένεται να διατηρηθεί, με την παραγωγικότητα ανά απασχολούμενο να προβλέπεται να ενισχυθεί κατά 1% το 2026 και 1,2% το 2027.
Η ανάκαμψη των επενδύσεων αποτελεί τον κύριο μοχλό αυτής της βελτίωσης. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, οι επενδύσεις ανήλθαν στο 16,9% το 2025, πλησιάζοντας τα επίπεδα προ της οικονομικής κρίσης του 2010. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η στροφή προς τον τεχνολογικό και μηχανολογικό εξοπλισμό, καθώς και την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολοκλήρωση των έργων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης εκτιμάται ότι θα ωθήσει την επενδυτική δραστηριότητα, με την Τράπεζα της Ελλάδος να προβλέπει ότι οι επενδύσεις θα ξεπεράσουν το 19% του ΑΕΠ έως το 2028.
Ωστόσο, η χαμηλή παραγωγικότητα παραμένει “αγκάθι” λόγω δύο διαρθρωτικών χαρακτηριστικών: της κλαδικής διάρθρωσης της οικονομίας και του μικρού μεγέθους των επιχειρήσεων. Οι υπηρεσίες, που αποτελούν τον βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, παρουσιάζουν συνήθως χαμηλότερη παραγωγικότητα σε σύγκριση με τη βιομηχανία. Επιπλέον, το 47,5% των απασχολούμενων στην Ελλάδα εργάζεται σε πολύ μικρές επιχειρήσεις (κάτω των 10 ατόμων), οι οποίες δυσκολεύονται να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας και να ενσωματώσουν νέες τεχνολογίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι η παραγωγικότητα στις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιστοιχεί μόλις στο 25,5% αυτής των μεγάλων επιχειρήσεων, το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ-27.