Στεγαστική κρίση στην Ελλάδα: Το 27% των νοικοκυριών δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του

Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μια συγκυριακή δυσκολία, αλλά ένα βαθιά διαρθρωτικό πρόβλημα, το οποίο απαιτεί δραστικές αλλαγές στην οικονομική πολιτική. Σύμφωνα με νέα μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, το εκρηκτικό κόστος στέγασης οφείλεται σε μια αλληλουχία πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων της τελευταίας δεκαπενταετίας, καθιστώντας τις αποσπασματικές επιδοματικές παρεμβάσεις ανεπαρκείς για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Τα στοιχεία που παρατίθενται είναι αποκαλυπτικά: το 27% των ελληνικών νοικοκυριών αναγκάζεται να δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για τις στεγαστικές του ανάγκες, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζεται στο 18%. Η ψαλίδα ανοίγει επικίνδυνα, καθώς την περίοδο 2018-2023 οι τιμές των κατοικιών εκτοξεύτηκαν κατά 35,4%, ενώ τα εισοδήματα αυξήθηκαν μόλις κατά 8%.

Η μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ αποδίδει την κατάσταση σε μια σειρά παραγόντων, όπως η έντονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η υπέρμετρη συγκέντρωση της οικονομικής δραστηριότητας στην Αττική και η παλαίωση του κτιριακού αποθέματος. Παράλληλα, η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και το πρόγραμμα Golden Visa έχουν περιορίσει δραματικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών για τους πολίτες. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, η οποία αποδυνάμωσε καθοριστικά τη δυνατότητα άσκησης κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής.

Για την έξοδο από το αδιέξοδο, προτείνονται άμεσες και μακροπρόθεσμες λύσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται φορολογικές ελαφρύνσεις για ενοίκια και στεγαστικά δάνεια, η αποσύνδεση του προγράμματος Golden Visa από την αγορά ακινήτων και η επιτάχυνση των πολεοδομικών διαδικασιών. Σε βάθος χρόνου, το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ υπογραμμίζει την αναγκαιότητα της αποκέντρωσης μέσω της αναβάθμισης των υποδομών στην περιφέρεια, ώστε να μειωθεί η πίεση στα μεγάλα αστικά κέντρα και να αναζωογονηθεί η περιφερειακή ανάπτυξη.