Παιδικοί σταθμοί: Γιατί το κόστος φροντίδας παραμένει «αγκάθι» παρά τη βελτίωση στα στοιχεία
Ανάλυση του ΟΟΣΑ αποκαλύπτει το παράδοξο ανάμεσα στις δαπάνες για τα παιδιά και τα ποσοστά γεννητικότητας στον ανεπτυγμένο κόσμο.
Η ακρίβεια και η πρόσβαση στους παιδικούς σταθμούς αποτελούν εδώ και χρόνια μια από τις βασικές ανησυχίες των εργαζόμενων γονέων. Πολλά ζευγάρια δηλώνουν ότι το υψηλό κόστος ανατροφής επηρεάζει καθοριστικά τις αποφάσεις τους σχετικά με τον οικογενειακό προγραμματισμό. Υπό την πίεση της δημογραφικής γήρανσης, οι κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων χωρών αυξάνουν τις παρεμβάσεις τους, ενώ η ιδέα της δωρεάν παιδικής φροντίδας κερδίζει διαρκώς έδαφος. Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι το κόστος των παιδικών σταθμών έχει γίνει αισθητά πιο προσιτό την τελευταία δεκαετία.
Ανάλυση σε 36 χώρες, βασισμένη σε στοιχεία του ΟΟΣΑ, συνέκρινε το καθαρό κόστος παιδικής φροντίδας με τα εισοδήματα των νοικοκυριών, χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς την αμερικανική σύσταση ότι η δαπάνη δεν πρέπει να ξεπερνά το 7% του ακαθάριστου εισοδήματος. Με βάση αυτό, η φροντίδα θεωρείται μη προσιτή σε οκτώ χώρες. Στην κορυφή της λίστας των ακριβότερων χωρών βρίσκεται η Νέα Ζηλανδία, όπου ένα ζευγάρι με μέσες αποδοχές θα χρειαζόταν περισσότερα από 261.000 δολάρια για να διατηρήσει το κόστος κάτω από το εν λόγω όριο. Αντίστοιχα, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ακριβές, αν και η εικόνα διαφοροποιείται σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, η Νέα Υόρκη και η Μασαχουσέτη. Στη Βρετανία, οι επιδοτήσεις έχουν περιορίσει το οικονομικό βάρος για πολλούς γονείς.
Στον αντίποδα, η Νότια Κορέα, η Ιταλία και η Μάλτα προσφέρουν ουσιαστικά δωρεάν φροντίδα, ενώ στη Γερμανία οι εκτεταμένες κρατικές επιδοτήσεις καθιστούν τις υπηρεσίες προσιτές ακόμα και για χαμηλά εισοδήματα. Αναφορικά με την Ελλάδα, το καθαρό κόστος φροντίδας ως ποσοστό του μέσου μισθού κυμαίνεται στο 3-5%, με τη χώρα να βρίσκεται στη μέση της λίστας, ενώ η Κύπρος συγκαταλέγεται στις τρεις πιο ακριβές χώρες.
Παρά τη βελτίωση, υπάρχει μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στα στατιστικά και την αντίληψη των γονέων. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Γερμανίας, όπου το 55% των πολιτών δηλώνει ότι η απόκτηση παιδιού είναι οικονομικά δυσβάστακτη. Επιπλέον, το «παράδοξο των γεννήσεων» υπογραμμίζει ότι οι χώρες με την ακριβότερη φροντίδα δεν έχουν απαραίτητα χαμηλότερη γεννητικότητα, γεγονός που υποδεικνύει ότι οι αποφάσεις για την τεκνοποίηση επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως η στεγαστική κρίση και η εργασιακή ανασφάλεια, πέρα από το κόστος των παιδικών σταθμών.