Ενέργεια: Έως 1,5 δισ. ευρώ η ρήτρα διαφυγής για την Ελλάδα σε βάθος τριετίας
Τι διευκρινίζεται στο Eurogroup και στο Ecofin για τις πράσινες επενδύσεις και τα αυστηρά δημοσιονομικά όρια που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων που θα διεξαχθούν την ερχόμενη εβδομάδα στο Λουξεμβούργο, κατά τη διάρκεια των συμβουλίων Eurogroup και Ecofin, τίθεται η νέα «ρήτρα διαφυγής» για την ενεργειακή κρίση. Στόχος είναι να αποσαφηνιστεί η τελική περίμετρος των κονδυλίων που απελευθερώνει η Κομισιόν, καθώς και το ποιες δράσεις θα μπορέσουν τελικά να χρηματοδοτηθούν μέσω αυτού του ευρωπαϊκού εργαλείου.
Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί συνέχεια της αντίστοιχης ρήτρας για την Άμυνα. Με βάση τα δεδομένα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή, το πακέτο που εξετάζεται για την Ελλάδα ενδέχεται να φτάσει έως και τα 1,5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τριετίας. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που δημιουργεί επιπλέον δημοσιονομικό χώρο, αποκλειστικά όμως για συγκεκριμένους σκοπούς, όπως οι πράσινες επενδύσεις και οι ενεργειακές υποδομές.
Μία από τις βασικές παρεξηγήσεις που επιχειρείται να επιλυθεί είναι ο προσανατολισμός του μέτρου. Αν και ο όρος «ρήτρα διαφυγής» παραπέμπει σε χαλάρωση των κανόνων, το νέο «παράθυρο» της Ευρώπης για την Ενέργεια δεν αποτελεί προάγγελο για νέες οριζόντιες επιδοτήσεις σε λογαριασμούς ρεύματος, καύσιμα ή απευθείας ενισχύσεις σε νοικοκυριά. Όπως ξεκαθάρισε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, η λογική του μέτρου είναι αυστηρά αναπτυξιακή.
Πρακτικά, το πλαίσιο αυτό θα δώσει στα κράτη τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν παρεμβάσεις που μειώνουν το ενεργειακό κόστος μακροπρόθεσμα. Σε αυτές περιλαμβάνονται μπαταρίες αποθήκευσης στα νησιά, συστήματα σταθεροποίησης φορτίου, καθώς και στοχευμένα προγράμματα για την εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων ή αντλιών θερμότητας. Τέτοιες επενδύσεις στοχεύουν στην έμμεση ανακούφιση των καταναλωτών από τις υψηλές τιμές ρεύματος.
Ωστόσο, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μία ιδιαιτερότητα, καθώς πολλά από τα μεγάλα έργα ενεργειακής μετάβασης και διασυνδέσεων προχωρούν ήδη μέσω άλλων ευρωπαϊκών κονδυλίων. Συνεπώς, το τελικό δημοσιονομικό όφελος για τη χώρα μας ενδέχεται να αποδειχθεί πολύ μικρότερο από ό,τι υποδηλώνουν οι αρχικές εκτιμήσεις.