Πακέτο στήριξης 400 εκατ. ευρώ από την Κομισιόν για την αντιμετώπιση της κρίσης λιπασμάτων
Στο επίκεντρο των ανησυχιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται η ενεργειακή εξάρτηση και η επισιτιστική επάρκεια, με νέα μέτρα ρευστότητας και αναστολή δασμών για τους αγρότες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της κρίσης στα λιπάσματα, συνδυάζοντας άμεσα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης για τους παραγωγούς με μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της παραγωγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Το έκτακτο πακέτο στήριξης, το οποίο κλείδωσε κοντά στα 400 εκατ. ευρώ, ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του τελευταίου συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ, ενώ επιπλέον νομοθετικές ρυθμίσεις για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) αναμένονται στα μέσα Ιουνίου.
Η ανησυχία στις Βρυξέλλες εντείνεται, καθώς η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων συνδέεται άμεσα με τις τιμές του φυσικού αερίου, θυμίζοντας την αστάθεια που προκλήθηκε το 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων κινούνται ήδη 70% υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο του 2024, προκαλώντας φόβους για μετακύλιση του κόστους στα ράφια των καταστημάτων προς το τέλος του έτους.
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων, εξετάζεται η επίσπευση των ενισχύσεων, η δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων και η αναστολή δασμών σε εισαγωγές ουρίας και αμμωνίας από χώρες εκτός Ρωσίας και Λευκορωσίας, κίνηση που εκτιμάται ότι θα εξοικονομήσει περίπου 60 εκατ. ευρώ για τους εισαγωγείς.
Σε εθνικό επίπεδο, οι χώρες υιοθετούν διαφορετικές στρατηγικές: η Ιρλανδία εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω υψηλής εξάρτησης από εισαγωγές, ενώ κράτη όπως η Φινλανδία και η Σουηδία έχουν εντάξει τα λιπάσματα στον σχεδιασμό για την εθνική τους ανθεκτικότητα. Η κατάσταση προκαλεί έντονες πολιτικές ζυμώσεις, με τη Γαλλία και την Ιταλία να ζητούν χαλάρωση των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, ενώ η Γερμανία και η Πολωνία προασπίζονται την εγχώρια βιομηχανία τους. Παράλληλα, στην Ελλάδα, η κυβέρνηση προχωρά σε επιδότηση 15% επί της αξίας των τιμολογίων λιπασμάτων για την περίοδο Ιουνίου-Αυγούστου, με τις πληρωμές να ξεκινούν σταδιακά από τα μέσα Ιουνίου.