Πρόγραμμα «Ανακαινίζω»: Οι τέσσερις λόγοι που κρατούν 400.000 ακίνητα εκτός αγοράς
Παρά τον προϋπολογισμό των 500 εκατ. ευρώ, η κυβερνητική πρωτοβουλία για την αξιοποίηση κλειστών διαμερισμάτων προσκρούει σε γραφειοκρατικά και οικονομικά εμπόδια.
Σε μια σύνθετη εξίσωση με πολλές άγνωστες μετατρέπεται η προσπάθεια της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση μέσω του νέου προγράμματος «Ανακαινίζω». Με συνολικό προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα, αυξάνοντας τη διαθέσιμη προσφορά κατοικιών. Ωστόσο, τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι σε όλη τη χώρα υπάρχουν περίπου 400.000 ακίνητα με μηδενική ή εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος την τελευταία τριετία, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι παραμένουν αναξιοποίητα.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, εάν ενεργοποιηθεί ακόμη και το 5%-6% αυτών των κατοικιών, το πρόγραμμα θα θεωρηθεί επιτυχημένο. Παρ’ όλα αυτά, παράγοντες της αγοράς και πρόσφατη έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος επισημαίνουν ότι το κράτος παρεμβαίνει χωρίς σαφή χαρτογράφηση των προβλημάτων. Οι λόγοι που τα ακίνητα παραμένουν εκτός αγοράς είναι πολλοί, με τέσσερα βασικά εμπόδια να ξεχωρίζουν:
1. Η πολυϊδιοκτησία: Λόγω της παλαιότητας του κτιριακού αποθέματος, πολλά διαμερίσματα ανήκουν σε πολλούς κληρονόμους, καθιστώντας τη συνεννόηση πρακτικά αδύνατη. Αν τεθεί ως προϋπόθεση η κατοχή του 51% της κυριότητας, μεγάλος αριθμός ακινήτων θα αποκλειστεί.
2. Τα «κόκκινα» χρέη: Ιδιοκτήτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές και βάρη, όπως υποθήκες ή πλειστηριασμούς, αδυνατούν να επενδύσουν στην ανακαίνιση. Επιπλέον, χιλιάδες κατοικίες που έχουν περάσει σε τράπεζες και servicers παραμένουν εκτός προγράμματος, καθώς αυτό απευθύνεται αποκλειστικά σε φυσικά πρόσωπα.
3. Ο φόβος των κακοπληρωτών: Πολλοί ιδιοκτήτες προτιμούν τα ακίνητά τους κλειστά, φοβούμενοι τα απλήρωτα ενοίκια και τις φθορές, παρά τα εξαγγελθέντα φορολογικά κίνητρα και το «πιστοποιητικό φερεγγυότητας».
4. Το υψηλό κόστος ανακαίνισης: Το ανώτατο όριο επιδότησης των 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κρίνεται ανεπαρκές από τους επαγγελματίες, καθώς οι τιμές των οικοδομικών υλικών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Παρά τις επιπλέον επιδοτήσεις για νέους, πολύτεκνους ή ακίνητα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, το οικονομικό βάρος για τον ιδιοκτήτη παραμένει σημαντικό.