Η επιθετική δημοσιονομική στρατηγική της κυβέρνησης για αύξηση των δαπανών εντός των ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Πώς η Αθήνα αξιοποιεί το νέο πλαίσιο για να αυξήσει τις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τα μέτρα λιτότητας.
Η ελληνική κυβέρνηση ακολουθεί μια «επιθετική» στρατηγική αναφορικά με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες, επιχειρώντας να τους αξιοποιήσει προς όφελός της χωρίς να τους παραβιάζει. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, καθώς για πρώτη φορά μετά την περίοδο της κρίσης, η χώρα δεν περιορίζεται σε μια παθητική συμμόρφωση, αλλά χρησιμοποιεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο ως εργαλείο για την άσκηση της πολιτικής της στρατηγικής.
Σύμφωνα με γνωμοδότηση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, η οποία συνοδεύει την ετήσια Έκθεση για το Μεσοπρόθεσμο που υποβλήθηκε στις Βρυξέλλες από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η Ελλάδα σχεδιάζει να αυξήσει τις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες της κατά 7,5% το 2026, παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή σύσταση ορίζει το αντίστοιχο όριο στο 3,6%. Παρά τον διπλασιασμό των προβλεπόμενων δαπανών, η χώρα εξακολουθεί να εμφανίζεται ως υπόδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Το «μυστικό» πίσω από αυτή την πρακτική έγκειται στην αλλαγή του ευρωπαϊκού πλαισίου από το 2024, το οποίο δεν εστιάζει πλέον αποκλειστικά στα ελλείμματα ή τα πλεονάσματα, αλλά θέτει όρια στο ύψος των κρατικών δαπανών. Μέσω του «λογαριασμού αποκλίσεων» (control account), η κυβέρνηση κατάφερε να πείσει τις αρχές ότι οι δαπάνες του 2025 ήταν χαμηλότερες από τις εκτιμήσεις, ενσωματώνοντας τα αυξημένα έσοδα από τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής (μέσω POS και myDATA) και την εξαίρεση των αμυντικών δαπανών λόγω της τρέχουσας γεωπολιτικής κρίσης. Ως αποτέλεσμα, η Αθήνα δημιούργησε δημοσιονομικό χώρο που της επιτρέπει να χρηματοδοτεί παροχές, διατηρώντας ταυτόχρονα «περιθώρια» για το 2026 και το 2027, αποφεύγοντας την επιβολή νέων μέτρων λιτότητας.