Ελλάδα: Το 2026 η χρονιά-κλειδί για την επενδυτική άνοδο

Το 2026 αναμένεται να είναι καθοριστικό για την πορεία της Ελλάδας στην επενδυτική αναβάθμιση. Η χώρα, έχοντας μόλις επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα (BBB) το προηγούμενο έτος, θα κληθεί να αποδείξει αν μπορεί να διεκδικήσει την άνοδο προς την Κατηγορία Α. Η χρονιά αυτή, ωστόσο, έρχεται σε ένα διεθνές οικονομικό περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις, με αντίθετους ανέμους να πνέουν στην παγκόσμια οικονομία και να απειλούν τη σταθερότητα και τον δανεισμό της Ευρώπης συνολικά.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με πέντε κρίσιμες αξιολογήσεις από διεθνείς οίκους. Κάθε μία από αυτές τις ημερομηνίες δεν αποτελεί απλώς μια βαθμολογία, αλλά ένα μήνυμα που μπορεί να ξεκλειδώσει δισεκατομμύρια ευρώ από επενδυτικά ταμεία, τα οποία βάσει καταστατικού τοποθετούνται μόνο σε ομόλογα υψηλής διαβάθμισης (High Grade).

Το πρόγραμμα των αξιολογήσεων έχει ως εξής:
* 6 Μαρτίου: DBRS Morningstar – Το πρώτο τεστ της χρονιάς.
* 13 Μαρτίου: Moody’s – Ο οίκος που παραμένει ο μόνος που κατατάσσει ακόμα την Ελλάδα κάτω από την Κατηγορία BBB, αποτελώντας «βαρύ χαρτί» για τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια.
* 20 Μαρτίου: Scope Ratings – Ο ευρωπαϊκός οίκος που συχνά λειτουργεί ως προπομπός για περαιτέρω αναβαθμίσεις.
* 24 Απριλίου: Standard & Poor’s (S&P) – Η πιο κομβική αξιολόγηση, ιδιαίτερα για την αμερικανική αγορά.
* 8 Μαΐου: Fitch – Ο οίκος που ιστορικά επιδεικνύει ταχεία αναβάθμιση της Ελλάδας.

Το ελληνικό δημοσιονομικό επιτελείο αντιλαμβάνεται ότι κάθε ραντεβού με τους οίκους αξιολόγησης λειτουργεί ως έλεγχος προόδου. Δεν κρίνεται μόνο ο Προϋπολογισμός, αλλά και η ανθεκτικότητα της χώρας σε εξωτερικά σοκ, η συνέπεια στις μεταρρυθμίσεις και η δομική φύση της αποκλιμάκωσης του χρέους. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Μάρτιο του 2025, η Moody’s ήταν ο τελευταίος μεγάλος οίκος που απένειμε το investment grade στην Ελλάδα, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή.

Για το 2026, ο στόχος για την Ελλάδα αλλάζει: από την απλή επίτευξη της επενδυτικής βαθμίδας, εστιάζει πλέον στο αν η χώρα μπορεί να εδραιωθεί διεθνώς ως μια «έκπληξη» που σημειώνει άνοδο παρά τις αντιξοότητες. Αυτό, αν και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το διεθνές περιβάλλον, συνδέεται άρρηκτα και με τρεις κρίσιμους παράγοντες που ελέγχονται από την ίδια τη χώρα:

1. **Οικονομική και πολιτική σταθερότητα:** Η στρατηγική χρέους που παρουσιάζει ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) ενσωματώνει προβλέψεις για πρωτογενές πλεόνασμα 2,8% του ΑΕΠ το 2026 και διατήρηση υψηλών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα, ως προστασία έναντι αυξήσεων επιτοκίων ή άλλων οικονομικών/γεωπολιτικών σοκ.
2. **Παραγωγή επενδύσεων και αύξηση ΑΕΠ:** Με το κλείσιμο της στρόφιγγας των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (36 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2026) στο β’ εξάμηνο του 2026, το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια πολιτική επενδύσεων θα υιοθετήσει η χώρα στην εποχή μετά το ΤΑΑ.
3. **Αρχιτεκτονική του χρέους:** Οι ακαθάριστες δανειακές ανάγκες του Δημοσίου για το 2026 ανέρχονται σε 24,7 δισ. ευρώ. Ωστόσο, με ταμειακά διαθέσιμα που υπερβαίνουν τα 35 δισ. ευρώ (ικανά να καλύψουν τις ανάγκες της χώρας για σχεδόν τρία χρόνια) και προγραμματισμένες εκδόσεις ομολόγων μόλις 8 δισ. ευρώ, το πρόγραμμα αυτό επιτρέπει στη χώρα να συνεχίσει τις πρόωρες εξοφλήσεις χρέους και να μειώσει την έκθεσή της σε έντοκα γραμμάτια.

Η αγορά, μάλιστα, φαίνεται να ψηφίζει υπέρ της Ελλάδας, ακόμη και πριν τις επίσημες αξιολογήσεις. Τα ελληνικά δεκαετή ομόλογα αναφοράς του 2026 ξεκινούν με απόδοση 3,5%, παρουσιάζοντας ελάχιστη διαφορά από τα αντίστοιχα ομόλογα άλλων χωρών της Ευρωζώνης, σε μια περίοδο που πολλές ισχυρές οικονομίες βλέπουν το κόστος δανεισμού τους να αυξάνεται. Με εξαίρεση τη Γερμανία, τη Δανία και την Ολλανδία, όλες οι άλλες χώρες της Ευρωζώνης είχαν απόδοση άνω του 3% στα δεκαετή ομόλογά τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και το γερμανικό ομόλογο, που αποτελεί σημείο αναφοράς, παρουσίαζε απόδοση 2,9%, υψηλότερη από της Δανίας (2,8%), ενώ Γαλλία, Ιταλία και Μάλτα ξεπερνούσαν το 3,5%.

Οι εποχές που η Ελλάδα κινούνταν «εκτός τροχιάς» φαίνεται να έχουν παρέλθει. Η νέα πρόκληση, ωστόσο, έγκειται στο αν η χώρα, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες, θα καταφέρει να διατηρήσει την επιστροφή της στην κανονικότητα και να κινηθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα προς την επίτευξη της βαθμολογίας single A, έναν στόχο που έχουν θέσει ο επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ, Δημήτρης Τσάκωνας, και ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας.