Σύνταξη αναπηρίας: Πώς καθορίζεται το ποσό ανάλογα με τις αποφάσεις των ΚΕΠΑ
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα ποσοστά αναπηρίας, τις μειώσεις στην εθνική σύνταξη και τη διαδικασία επανεξέτασης μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας.
Το ποσοστό αναπηρίας που πιστοποιούν τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για το δικαίωμα στη σύνταξη αναπηρίας, αλλά και για το τελικό ποσό που λαμβάνει ο δικαιούχος. Για τη χορήγηση της παροχής απαιτείται, κατά κανόνα, πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%, υπό την προϋπόθεση ότι καλύπτονται οι ασφαλιστικές προϋποθέσεις, οι οποίες εξαρτώνται από την κατηγορία ασφάλισης, την αιτία της πάθησης και τον χρόνο ασφάλισης.
Το ποσοστό αναπηρίας διαμορφώνει τις μειώσεις στο εθνικό σκέλος της σύνταξης:
– Για ποσοστό από 80% και άνω, η εθνική σύνταξη καταβάλλεται ολόκληρη.
– Για ποσοστό από 67% έως 79,99%, η εθνική σύνταξη μειώνεται κατά 25%.
– Για ποσοστό από 50% έως 66,99%, η μείωση φτάνει το 50%.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, για ασφαλισμένους με λιγότερα από 15 έτη ασφάλισης, το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης λόγω αναπηρίας ορίζεται στα 402,19 ευρώ. Το ποσό αυτό χορηγείται ακέραιο σε όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 80%, ενώ για τις χαμηλότερες κλίμακες εφαρμόζονται οι αναλογικές μειώσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και μία ποσοστιαία μονάδα μπορεί να επιφέρει σημαντική μεταβολή στο εισόδημα, όπως η μετάβαση από το 66% στο 67%, που περιορίζει τη μείωση της εθνικής σύνταξης από το 50% στο 25%.
Σχετικά με την πιστοποίηση, αυτή μπορεί να έχει ορισμένη διάρκεια ή να ισχύει επ’ αόριστον σε μη αναστρέψιμες παθήσεις. Σε περίπτωση λήξης, ο δικαιούχος πρέπει να υποβάλει αίτηση παράτασης μέσω της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας κατά το τελευταίο τετράμηνο ισχύος της Γνωστοποίησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΓΑΠΑ), παράλληλα με την αντίστοιχη αίτηση στον e-ΕΦΚΑ. Η καταβολή της σύνταξης μπορεί να συνεχιστεί για έως έξι μήνες, εάν το προηγούμενο ποσοστό ήταν τουλάχιστον 67% και η εξέταση εκκρεμεί χωρίς υπαιτιότητα του συνταξιούχου.
Σημειώνεται ότι μετά την επανεξέταση –η οποία μπορεί να ζητηθεί και σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης– η νέα κρίση ενδέχεται να οδηγήσει σε διατήρηση, αύξηση ή μείωση του ποσοστού, προκαλώντας αντίστοιχη αναπροσαρμογή ή ακόμα και διακοπή της σύνταξης, εφόσον το ποσοστό υποχωρήσει κάτω από το ελάχιστο απαιτούμενο όριο.