Πλασματικά έτη: Πότε συμφέρει η εξαγορά για ταχύτερη σύνταξη και τι πρέπει να προσέξετε
Αναλυτικός οδηγός για το κόστος, τα όρια και τις προϋποθέσεις αναγνώρισης πλασματικού χρόνου σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Τα πλασματικά έτη ασφάλισης αποτελούν ένα από τα πιο ισχυρά «κλειδιά» στα χέρια των εργαζομένων που πλησιάζουν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Η σωστή χρήση τους μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη θεμελίωση δικαιώματος ή σε ουσιαστική προσαύξηση του τελικού ποσού της σύνταξης, ωστόσο η διαδικασία απαιτεί προσεκτική ανάλυση. Το κόστος της εξαγοράς δεν είναι οριζόντιο, καθώς εξαρτάται από την ιδιότητα του ασφαλισμένου, τις αποδοχές του και, κυρίως, από τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης.
Στον ιδιωτικό τομέα, το συνολικό όριο εξαγοράς ανέρχεται στα 7 έτη. Ειδικά για τους γονείς, ο χρόνος ανατροφής τέκνων υπολογίζεται εντός αυτού του ορίου (1 έτος για το πρώτο παιδί, 3 έτη για δύο παιδιά και 5 έτη για τρία και άνω). Αντίθετα, στο Δημόσιο ισχύει ευνοϊκότερο καθεστώς, καθώς ο χρόνος λόγω τέκνων προστίθεται στις υπόλοιπες κατηγορίες, επιτρέποντας σε ορισμένες περιπτώσεις τη συγκέντρωση έως και 12 πλασματικών ετών.
Το οικονομικό σκέλος της εξαγοράς καθορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις μετά τις 13 Μαΐου 2016. Για τους μισθωτούς, το κόστος αντιστοιχεί στο 20% των μεικτών αποδοχών του τελευταίου μήνα πριν την αίτηση. Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος με μεικτές αποδοχές 1.000 ευρώ θα πληρώσει 4.800 ευρώ για δύο έτη, ενώ με αποδοχές 2.200 ευρώ, το κόστος για τρία έτη ανέρχεται στις 15.840 ευρώ. Αντίστοιχα, στους ελεύθερους επαγγελματίες, η εξαγορά 3 ετών στην 1η ασφαλιστική κατηγορία κοστίζει περίπου 4.500 ευρώ, ενώ στην 6η κατηγορία η πενταετία μπορεί να φτάσει τις 36.000 ευρώ.
Υπάρχουν δύο βασικά σενάρια που καθορίζουν τη σκοπιμότητα της εξαγοράς:
1. Όταν είναι αναγκαία για τη θεμελίωση: Η εξαγορά θεωρείται μονόδρομος αν επιτρέπει στον ασφαλισμένο να «κλειδώσει» άμεσα πλήρη ή μειωμένη σύνταξη.
2. Όταν γίνεται για προσαύξηση: Εδώ απαιτείται υπολογισμός της απόσβεσης του κεφαλαίου σε βάθος χρόνου.
Τέλος, η αναγνώριση πλασματικών ετών είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, καθώς ο ασφαλισμένος μπορεί να ενοποιήσει τον χρόνο του στον φορέα που θα απονείμει τη σύνταξη, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία εξόδου από την αγορά εργασίας.