Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντων: Η νέα ψηφιακή ταυτότητα που αλλάζει την κυκλική οικονομία
Όλες οι πληροφορίες για τον κύκλο ζωής των προϊόντων περνούν πλέον στο ψηφιακό οικοσύστημα, φέρνοντας επανάσταση στην ανακύκλωση, την επισκευή και τις δημόσιες προμήθειες.
Μια ριζική αλλαγή στον τρόπο που παράγουμε, καταναλώνουμε και ανακυκλώνουμε προϊόντα δρομολογεί το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντων (Digital Product Passport – DPP), το οποίο αναμένεται να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κυκλική οικονομία. Τις προοπτικές, αλλά και τις τεχνικές προκλήσεις του συστήματος, ανέλυσε ο Αδαμάντιος Σκορδίλης, Χημικός Μηχανικός και Δρ. Περιβαλλοντικής Μηχανικής, στο 9ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΕΔΣΑ), που έλαβε χώρα την 1η Οκτωβρίου 2026.
Το ψηφιακό διαβατήριο λειτουργεί ως μια ηλεκτρονική ταυτότητα που συνοδεύει το προϊόν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του — από την πρώτη ύλη μέχρι την τελική ανακύκλωση. Μέσω κωδικών QR ή άλλων ψηφιακών μέσων, ο καταναλωτής και οι επιχειρήσεις θα έχουν πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα σχετικά με τη σύνθεση, την ανθεκτικότητα, τη δυνατότητα επισκευής και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Όπως τόνισε ο κ. Σκορδίλης, το σύστημα αυτό θα αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού:
* **Για τους καταναλωτές:** Παρέχει πλήρη διαφάνεια, περιορίζοντας τους παραπλανητικούς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς και επιτρέποντας συνειδητές αγοραστικές αποφάσεις.
* **Για τη διαχείριση αποβλήτων:** Λύνει το πρόβλημα της άγνοιας για τη σύνθεση των προϊόντων, διευκολύνοντας τους φορείς ανακύκλωσης να ανακτούν πολύτιμα υλικά.
* **Για τους Δήμους:** Αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τις δημόσιες συμβάσεις, καθώς επιτρέπει την επιλογή προϊόντων που αντέχουν στον χρόνο και επισκευάζονται εύκολα.
Η εφαρμογή θα γίνει σταδιακά για συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, όπως κλωστοϋφαντουργικά είδη, ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα, μπαταρίες και δομικά υλικά, με ορίζοντα το 2031. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διεθνής διάσταση, καθώς οι απαιτήσεις θα αφορούν και εισαγόμενα προϊόντα από χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα ή η Ινδία, εφόσον εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Παρά τις προκλήσεις στη συλλογή δεδομένων από την εφοδιαστική αλυσίδα, η μετάβαση είναι μονόδρομος. Το ψηφιακό διαβατήριο μετατοπίζει το επίκεντρο από την απλή διαχείριση αποβλήτων στη διαχείριση πόρων, ενθαρρύνοντας νέα επιχειρηματικά μοντέλα όπως το «Product as a Service», όπου οι εταιρείες θα εστιάζουν στη συντήρηση και την επαναχρησιμοποίηση αντί για την απλή πώληση.
Δείτε αναλυτικά την παρουσίαση στο βίντεο:
https://www.youtube.com/watch?v=HhG5pqhyDOk (στο σημείο 6 ώρες και 56 λεπτά).