Μητρώο Τεχνητής Νοημοσύνης: Οδικός χάρτης για τους δήμους ενόψει της 31ης Δεκεμβρίου 2026

Η συμμόρφωση με τον νόμο 5321/2026 αποτελεί πλέον προτεραιότητα για κάθε φορέα του δημοσίου, καθώς επιβάλλει την καταγραφή όλων των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στο Μητρώο της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων. Ενώ για τα νέα συστήματα η δήλωση απαιτείται πριν από την έναρξη λειτουργίας τους, για όσα βρίσκονται ήδη σε χρήση, η καταληκτική ημερομηνία είναι η 31η Δεκεμβρίου 2026.

Το πρώτο και κρισιμότερο βήμα είναι η πλήρης απογραφή των συστημάτων. Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό, σύστημα ΤΝ θεωρείται κάθε εργαλείο που λειτουργεί με βαθμό αυτονομίας για την παραγωγή προβλέψεων, περιεχομένου ή αποφάσεων. Οι δήμοι πρέπει να αναζητήσουν τέτοιες λειτουργίες ακόμη και σε λογισμικά που ήδη διαθέτουν, επικοινωνώντας με τις αρμόδιες διευθύνσεις και τους προμηθευτές τους.

Για την ορθή συμπλήρωση της δήλωσης, ο Ματθαίος Μάντζιος, ιδρυτής της UXellence, προτείνει τη δημιουργία μιας ομάδας εργασίας αποτελούμενης από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας πληροφορικής, τον προϊστάμενο της εμπλεκόμενης υπηρεσίας και τον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων (ΥΠΔ). Η διαδικασία απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή σε τρία σημεία: τη συμμετοχή του συστήματος στη λήψη αποφάσεων, τους πιθανούς κινδύνους για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και τα μέτρα ασφαλούς λειτουργίας.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό να μην περιοριστεί η δήλωση στα χαρτιά. Οι υπηρεσίες οφείλουν να δοκιμάσουν τον «ανθρώπινο έλεγχο» στην πράξη, εκτελώντας δοκιμές με 20–30 υποθέσεις για να διαπιστώσουν αν οι υπάλληλοι εντοπίζουν τυχόν σφάλματα του συστήματος. Αυτή η προετοιμασία, που χωρίζεται σε τρία στάδια (απογραφή τον Οκτώβριο, σύνταξη τον Νοέμβριο και δοκιμές/υποβολή τον Δεκέμβριο), δεν καλύπτει μόνο τις τρέχουσες υποχρεώσεις, αλλά προετοιμάζει τους δήμους για τις αυστηρότερες απαιτήσεις που έρχονται από τις 2 Δεκεμβρίου 2027.

Για όσους επιθυμούν περαιτέρω υποστήριξη, διατίθεται δωρεάν οδηγός και υπόδειγμα στη διεύθυνση www.uxellence.gr/mitroo-tn-odigos.