Οι 180 συμβάσεις αφαλάτωσης στους ελληνικούς δήμους που αποκαλύπτουν κενά και συστηματικές πρακτικές
Ανάλυση της pyxida-ota.gr δείχνει πώς η διαμόρφωση προϋπολογισμών οριακά κάτω από τις 30.000 ευρώ αποφεύγει τις διαγωνιστικές διαδικασίες, ενώ το κόστος ανά κυβικό διαφέρει δραματικά ανά περίπτωση.
Μια αναλυτική καταγραφή 180 συμβάσεων αφαλάτωσης θαλασσινού νερού, οι οποίες έχουν αναρτηθεί στη Διαύγεια και αφορούν ελληνικούς δήμους, φέρνει στο φως μια σειρά από ενδιαφέροντα συμπεράσματα σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Η έρευνα της pyxida-ota.gr εστιάζει στην αγορά εξοπλισμού, τη μίσθωση φορητών μονάδων και τη λειτουργία υφιστάμενων εγκαταστάσεων, εντοπίζοντας σημαντικές διαφοροποιήσεις στις τιμές και τις μεθοδολογίες τιμολόγησης.
Το πιο αξιοσημείωτο εύρος της ανάλυσης αφορά τη συχνότητα με την οποία οι συμβάσεις προσγειώνονται οριακά κάτω από το ποσό των 30.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Πρόκειται για το όριο που επιτρέπει την απευθείας ανάθεση βάσει του άρθρου 118 του Ν.4412/2016. Η συστηματικότητα με την οποία διαφορετικοί δήμοι καταλήγουν σε τέτοια ποσά δημιουργεί ερωτήματα για το αν πρόκειται για σύμπτωση ή για συνειδητή διαμόρφωση του αντικειμένου της σύμβασης, προκειμένου να παρακαμφθεί ο διαγωνισμός.
Στο πεδίο της αγοράς νέων μονάδων, το κόστος ανά κυβικό δυναμικότητας κυμαίνεται από 590 έως 2.026 ευρώ, ανάλογα με την πολυπλοκότητα των συστημάτων, όπως η ενσωμάτωση ΑΠΕ ή η διαχείριση της άλμης. Αντίστοιχα, στις συμβάσεις μίσθωσης, η έρευνα αναδεικνύει την ανάγκη για καλύτερη έρευνα αγοράς, καθώς εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου πανομοιότυπες μονάδες χρεώθηκαν με σημαντική απόκλιση τιμής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις οικονομίες κλίμακας: οι μικρές και απομονωμένες μονάδες κοστίζουν πολλαπλάσια ανά κυβικό σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις. Για τον λόγο αυτό, προτείνεται στους δήμους να εξετάσουν το ενδεχόμενο συνεργασιών με όμορους δήμους για την προμήθεια αναλωσίμων και ανταλλακτικών, βελτιώνοντας έτσι τη διαπραγματευτική τους θέση.
Επιπλέον, η έρευνα υπογραμμίζει το κενό στην περιβαλλοντική προστασία όσον αφορά τη διάθεση της άλμης, προτρέποντας τις αρχές να εντάσσουν ρητούς όρους περιβαλλοντικής αδειοδότησης μέσα στο σώμα των συμβάσεων λειτουργίας. Η pyxida-ota.gr επισημαίνει ότι οι δήμοι οφείλουν να τεκμηριώνουν το πραγματικό αντικείμενο των έργων τους πριν τον καθορισμό των προϋπολογισμών, προκειμένου να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η βέλτιστη χρήση των δημόσιων πόρων.