Στη Βουλή ο Κώδικας Χωροταξίας: Πολεοδομικές αποφάσεις χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των Δήμων
Κεντρικά η λήψη των αποφάσεων για τον χωροταξικό σχεδιασμό, με την αυτοδιοίκηση να χάνει τον ουσιαστικό έλεγχο στις παρεμβάσεις που αφορούν τις τοπικές κοινωνίες.
Κατατέθηκε στη Βουλή η κύρωση του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ενός εκτεταμένου νομοθετήματος που επιδιώκει να συγκεντρώσει και να κωδικοποιήσει το σύνολο του ισχύοντος πλαισίου για τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό της χώρας. Ωστόσο, η πρώτη ανάγνωση των διατάξεων αναδεικνύει μια κρίσιμη πολιτική αντιπαράθεση, καθώς η κεντρική διοίκηση διατηρεί τον κυρίαρχο ρόλο, παρακάμπτοντας σε πολλές περιπτώσεις τη σύμφωνη γνώμη των Δημοτικών Συμβουλίων.
Ο νέος Κώδικας καθιερώνει ένα αυστηρά ιεραρχικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού. Από την Εθνική Χωρική Στρατηγική και τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, μέχρι τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, όλα τα επίπεδα οφείλουν να εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των ανώτερων οργάνων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Εθνική Χωρική Στρατηγική, σύμφωνα με το άρθρο 3, εγκρίνεται απευθείας από το Υπουργικό Συμβούλιο, χωρίς να προβλέπεται διαδικασία έγκρισης ή συναπόφασης από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι περιορίζονται σε έναν ρόλο απλής συμμόρφωσης.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια του άρθρου 4, τα οποία ρυθμίζουν κρίσιμους τομείς, όπως τις υποδομές, την προστασία του περιβάλλοντος και τις παράκτιες περιοχές. Η εκπόνησή τους γίνεται υπό την πλήρη εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ τα Δημοτικά Συμβούλια αποκλείονται από το δικαίωμα της συναπόφασης. Επιπλέον, τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια δύνανται να καθορίζουν έργα ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων, επιτρέποντας παρεμβάσεις που επηρεάζουν πολλαπλές δημοτικές ενότητες χωρίς την ανάγκη τοπικής έγκρισης.
Το κεντρικό κράτος ισχυροποιεί τη θέση του και μέσω της σύστασης πληθώρας συλλογικών οργάνων, όπως το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας και τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, όπου ο λόγος ανήκει κατά κύριο λόγο σε τεχνικούς και κρατικούς φορείς. Αυτή η συγκέντρωση εξουσίας αναμένεται να προκαλέσει έντονη συζήτηση, καθώς οι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης εκφράζουν ήδη προβληματισμούς για το κατά πόσο οι τοπικές κοινωνίες θα έχουν λόγο στις αποφάσεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον του τόπου τους.
Δείτε εδώ το νομοσχέδιο