Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης: Τι αλλάζει με το τεκμήριο καθημερινότητας σε δήμους και περιφέρειες
Ενισχύεται η κανονιστική δύναμη των ΟΤΑ με νέες αρμοδιότητες, μηχανισμό σιωπηρής έγκρισης και διευρυμένο ρόλο στη διαχείριση της τοπικής καθημερινότητας.
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει σημαντικές ανατροπές στον τρόπο λειτουργίας δήμων και περιφερειών, εστιάζοντας στην ενίσχυση της κανονιστικής τους αυτονομίας και στην άμεση παρέμβαση σε ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες. Μέσα από τα άρθρα 315 έως 318, επιχειρείται μια αναδιαμόρφωση του πλαισίου άσκησης αρμοδιοτήτων, δίνοντας περισσότερο «λειτουργικό χώρο» στην τοπική αυτοδιοίκηση, χωρίς ωστόσο να περιορίζεται ο εποπτικός ρόλος του κράτους.
Κεντρικό πυλώνα του νέου νομοσχεδίου αποτελεί το «τεκμήριο καθημερινότητας» (άρθρο 317), το οποίο επιτρέπει στους δήμους να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες σε θέματα άμεσης ανάγκης, ακόμα και όταν δεν υπάρχει προηγούμενη ρητή νομοθετική πρόβλεψη. Αυτό σημαίνει ότι οι ΟΤΑ μπορούν πλέον να αναπτύσσουν δράσεις για τη δημόσια υγεία, τη δια βίου μάθηση και την προστασία του περιβάλλοντος, ενισχύοντας το κοινωνικό τους πρόσημο. Μάλιστα, εισάγεται ένας καινοτόμος μηχανισμός «σιωπηρής έγκρισης»: εάν το αρμόδιο υπουργείο δεν απαντήσει εντός τριμήνου σε αίτημα ανάληψης νέας αρμοδιότητας από έναν δήμο, το αίτημα θεωρείται εγκεκριμένο.
Παράλληλα, οι δήμοι αποκτούν διευρυμένες δυνατότητες ρύθμισης της τοπικής καθημερινότητας μέσω κανονιστικών αποφάσεων. Με το άρθρο 318, οι αρχές αποκτούν λόγο σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως η καθαριότητα, η διαχείριση κοινόχρηστων χώρων, η λειτουργία μουσικής στα καταστήματα, η προστασία από πυρκαγιές και η χρήση σχολικών ακινήτων. Για τη διασφάλιση της διαφάνειας, κάθε κανονιστική απόφαση θα πρέπει να περνά από δημόσια διαβούλευση τουλάχιστον 15 ημερών, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις τοπικών φορέων και δημοτών.
Παρά την αυξημένη αυτονομία, ο έλεγχος παραμένει παρών, καθώς οι κανονιστικές πράξεις θα υπόκεινται υποχρεωτικά σε έλεγχο νομιμότητας από τον Επόπτη Νομιμότητας. Επιπλέον, το κράτος διατηρεί το δικαίωμα να καθορίζει το βασικό θεσμικό πλαίσιο για τις μεταβιβαζόμενες αρμοδιότητες. Το νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση και μπορείτε να το δείτε εδώ.