Τέλος στη γραφειοκρατία: Με υπεύθυνη δήλωση η εξυπηρέτηση πολιτών από το Δημόσιο και τους Δήμους
Τι προβλέπει η εγκύκλιος για την εφαρμογή του νόμου 5293/2026 και ποιες είναι οι αυστηρές κυρώσεις για ψευδείς δηλώσεις.
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων από το Δημόσιο φέρνει η νέα εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία εξειδικεύει την εφαρμογή του άρθρου 3 του νόμου 5293/2026. Το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο εντάσσεται στη στρατηγική για τη δημιουργία ενός κράτους πιο φιλικού στον πολίτη, στοχεύοντας στον δραστικό περιορισμό της γραφειοκρατίας.
Στο εξής, οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να υποβάλλουν έγγραφα, πιστοποιητικά και βεβαιώσεις που είναι ήδη καταχωρημένα στα αρχεία του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ. Αντί για την προσκόμιση των δικαιολογητικών, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση, μέχρις ότου ολοκληρωθεί η πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ των ψηφιακών συστημάτων. Με αυτόν τον τρόπο, ο πολίτης παύει να λειτουργεί ως «διαμεσολαβητής» που μεταφέρει έγγραφα από γραφείο σε γραφείο.
Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες, η διαδικασία διαφοροποιείται με βάση την οικονομική επιβάρυνση:
– Σε περιπτώσεις χωρίς οικονομική επιβάρυνση για το Δημόσιο ή τους ΟΤΑ, η υπηρεσία εκδίδει άμεσα τη διοικητική πράξη και ελέγχει την ακρίβεια της υπεύθυνης δήλωσης εντός τριών μηνών.
– Όταν η διοικητική πράξη συνεπάγεται δαπάνη, η υπηρεσία οφείλει να αναζητήσει αυτεπάγγελτα τα δικαιολογητικά και να ολοκληρώσει τη διαδικασία εντός τριών μηνών από την ημερομηνία της αίτησης.
Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει θέσει αυστηρό πλαίσιο ελέγχων, καθώς η υποβολή ανακριβούς υπεύθυνης δήλωσης επιφέρει βαριές συνέπειες. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η ανάκληση της διοικητικής πράξης, η επιβολή προστίμων από 2.000 έως 50.000 ευρώ, ο καταλογισμός αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και η παραπομπή στην Εισαγγελία για το αδίκημα της ψευδούς δήλωσης. Παράλληλα, από την 1η Ιουνίου 2026 θα λειτουργεί κεντρικό μητρώο ανακληθεισών πράξεων στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Οι δήμοι καλούνται να προσαρμοστούν άμεσα, δημιουργώντας πρότυπες υπεύθυνες δηλώσεις. Η άρνηση εφαρμογής της νέας διαδικασίας από τους υπαλλήλους μπορεί να αποτελέσει πειθαρχικό παράπτωμα. Σημειώνεται ότι το μέτρο ισχύει ήδη από τις 7 Απριλίου 2026.