Οι αόριστες συμβάσεις ασφαλτόστρωσης στους δήμους που κοστίζουν ακριβά στον πολίτη
Μια νέα έρευνα με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης αποκαλύπτει τα κενά στις προδιαγραφές και τη διαφάνεια των δημοτικών έργων οδοποιίας.
Η πλατφόρμα pyxida-ota.gr, με αφορμή τη νέα πρόσκληση του Υπουργείου Εσωτερικών για το πρόγραμμα «Βελτίωση οδικής ασφάλειας», προχώρησε σε μια ενδελεχή ανάλυση 48 δημόσιων συμβάσεων ασφαλτόστρωσης σε ολόκληρη τη χώρα. Από τη Σπάρτη έως τη Μυτιλήνη και από τον Πολύγυρο έως το Παλαιό Φάληρο, έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 38 εκατομμυρίων ευρώ τέθηκαν υπό το μικροσκόπιο της τεχνητής νοημοσύνης.
Το κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι, παρά την τυπική συμμόρφωση με τον νόμο, οι συμβάσεις πάσχουν από σοβαρές ελλείψεις σε τεχνικές προδιαγραφές, καθιστώντας τον έλεγχο της ποιότητας αδύνατο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαφορά στις εκπτώσεις για πανομοιότυπες εργασίες αγγίζει το 53%, ενώ 36 από τις 48 συμβάσεις στερούνται συγκεκριμένων ελληνικών τεχνικών προδιαγραφών. Επιπλέον, σε καμία σύμβαση δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια ο τύπος της ασφάλτου ή η εγγύηση καλής λειτουργίας πέρα από την υποχρεωτική 15μηνη συντήρηση.
Η μελέτη καταδεικνύει ότι η έλλειψη ανταγωνισμού στις απευθείας αναθέσεις οδηγεί σε υπερτιμολογήσεις της τάξης του 36-40%. Οι «κόκκινες σημαίες» εμφανίζονται συχνά, με εργολάβους να προσφέρουν την ίδια ακριβώς έκπτωση σε διαφορετικές κατηγορίες εργασιών, γεγονός που υποδεικνύει απουσία πραγματικής κοστολόγησης. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν αυτά τα φαινόμενα, η pyxida-ota.gr προτείνει 12 συγκεκριμένα μέτρα, όπως η κατάργηση της κατάτμησης έργων, η ρητή αναφορά σε προδιαγραφές ΕΛΟΤ και η επιβολή εργαστηριακών δοκιμών, τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα από τις αναθέτουσες αρχές για τη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος.