Η εθνική στρατηγική για τα ευάλωτα πρόσωπα και οι προκλήσεις για την τοπική αυτοδιοίκηση
Μια νέα αρχιτεκτονική κοινωνικής παρέμβασης μετατρέπει τους δήμους σε κρίσιμους επιχειρησιακούς κόμβους πρώτης γραμμής, θέτοντας παράλληλα ερωτήματα για τη διοικητική και οικονομική επάρκεια των ΟΤΑ.
Η πρόσφατη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση που δρομολόγησε η Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, με αντικείμενο την «Εθνική Στρατηγική για την Προστασία των Ευάλωτων Προσώπων», σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση στον τρόπο άσκησης κοινωνικής πολιτικής. Η στρατηγική αυτή, η οποία τέθηκε υπό δημόσια κρίση από τις 30 Απριλίου έως τις 14 Μαΐου 2026 μέσω της πλατφόρμας opengov.gr, δεν αφορά αποκλειστικά τον κρατικό σχεδιασμό, αλλά θέτει τις βάσεις για μια νέα αρχιτεκτονική παρέμβασης όπου οι δήμοι καλούνται να διαδραματίσουν τον ρόλο του τοπικού επιχειρησιακού βραχίονα.
Η στρατηγική βασίζεται σε τρεις πυλώνες: την ενίσχυση του πλαισίου προστασίας, τη βελτίωση της πρόσβασης σε δικαιώματα και την ανάπτυξη μηχανισμών συντονισμού και διαχείρισης δεδομένων. Στην πράξη, οι δήμοι αναδεικνύονται σε κεντρικούς κόμβους για τον εντοπισμό και την υποστήριξη ευάλωτων πληθυσμών, με τα Κέντρα Κοινότητας και τα Κέντρα Ένταξης Μεταναστών (ΚΕΜ) να μετατρέπονται σε σημεία αναφοράς για την κοινωνική και υγειονομική διασύνδεση.
Ωστόσο, η αναβάθμιση αυτή των ευθυνών των δήμων εγείρει εύλογα ερωτήματα. Ενώ το νέο πλαίσιο προάγει τη συνεργασία με φορείς όπως το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και η ΕΛ.ΑΣ., η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται άμεσα από τη διαθεσιμότητα πόρων. Για τους ΟΤΑ, η πρόκληση είναι διττή: από τη μία αποτελεί μια ευκαιρία θεσμικής θωράκισης και καλύτερου συντονισμού, από την άλλη όμως ελλοχεύει ο κίνδυνος μεταφοράς σύνθετων αρμοδιοτήτων χωρίς την απαιτούμενη ενίσχυση σε ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδότηση. Οι φορείς της αυτοδιοίκησης, όπως η ΚΕΔΕ και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (ΠΕΔ), καλούνται να παρέμβουν ενεργά στη διαβούλευση, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο νέος χάρτης κοινωνικής προστασίας θα είναι βιώσιμος και λειτουργικός.
Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο υλικό της διαβούλευσης: opengov.gr