Η εργαλειοθήκη 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενεργειακή κρίση
Τηλεργασία, περιορισμός μετακινήσεων και ενίσχυση των μέσων μεταφοράς περιλαμβάνει το νέο σχέδιο της Κομισιόν εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Ένα νέο πλέγμα συστάσεων, που θυμίζει έντονα τις πρακτικές της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης του 2022, θέτει σε εφαρμογή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιχειρώντας να αναχαιτίσει τις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης παρατεταμένης κρίσης στον εφοδιασμό ενέργειας. Στο επίκεντρο της λεγόμενης «εργαλειοθήκης 2026» βρίσκεται η διαχείριση της ενεργειακής κρίσης μέσω μέτρων περιορισμού της κατανάλωσης, με αιχμή του δόρατος την καθιέρωση της τηλεργασίας και τον περιορισμό των μετακινήσεων.
Οι προτάσεις αυτές αναμένεται να απασχολήσουν την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στην Κύπρο, η οποία είναι προγραμματισμένη για τις 23 και 24 Απριλίου. Η εισήγηση για εφαρμογή τουλάχιστον μίας ημέρας τηλεργασίας την εβδομάδα στον ιδιωτικό τομέα, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα αναστολής λειτουργίας δημόσιων υπηρεσιών, υπογραμμίζει την προετοιμασία της Ευρώπης για σενάρια τεχνητής μείωσης της ζήτησης, προκειμένου να αποφευχθεί η εκτίναξη των τιμών.
Το γεωπολιτικό σκηνικό παραμένει τεταμένο, με την αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ να πιέζει τις διεθνείς αγορές. Η τιμή του πετρελαίου προσεγγίζει ξανά τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν για ένα πιθανό «σημείο καμπής» λόγω των σημαντικών ελλείψεων στην παγκόσμια προσφορά.
Στον τομέα των μεταφορών, η Κομισιόν προτείνει μια ριζική στροφή από το ιδιωτικό αυτοκίνητο προς πιο βιώσιμες επιλογές. Μεταξύ των προτάσεων συγκαταλέγονται η επέκταση των ζωνών χαμηλών εκπομπών, η καθιέρωση ημερών χωρίς αυτοκίνητο, η επιδότηση ποδηλάτων και ηλεκτρικών οχημάτων, καθώς και η μείωση ή και κατάργηση των εισιτηρίων στα μέσα μαζικής μεταφοράς για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Παρά την αυστηρότητα των μέτρων περιορισμού, η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά την άμεση οικονομική στήριξη παραμένει συντηρητική. Η έμφαση δίνεται σε στοχευμένες παρεμβάσεις, όπως φορολογικά κίνητρα για αντλίες θερμότητας και οικιακά φωτοβολταϊκά, αποφεύγοντας τις οριζόντιες δημοσιονομικές χαλαρώσεις. Αυτή η προσέγγιση αναμένεται να διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς χώρες όπως η Γερμανία διαθέτουν μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια στήριξης σε σύγκριση με οικονομίες όπως η ελληνική ή η βουλγαρική. Αν και το πλαίσιο είναι επί του παρόντος συμβουλευτικό, η κλιμάκωση της κατάστασης ενδέχεται να το μετατρέψει σύντομα σε δεσμευτικό, σηματοδοτώντας μια νέα κανονικότητα στην ευρωπαϊκή πολιτική.