Οι δήμοι απέναντι στην ενεργειακή κρίση: Γιατί οι προμήθειες καυσίμων κοστίζουν ακριβά

Η ενεργειακή κρίση και οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν φέρει ξανά στο επίκεντρο το κρίσιμο ζήτημα του κόστους των καυσίμων. Ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, στο πλαίσιο του Έκτακτου Άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Μεταφορών στις Βρυξέλλες, παρουσίασε το σχέδιο Accelerate, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών μεταφορών. Ωστόσο, στην Ελλάδα, η προμήθεια καυσίμων από τους δήμους αναδεικνύει μια διαφορετική πραγματικότητα, όπου το υψηλό ενεργειακό κόστος παραμένει μια «ανοιχτή πληγή» για τα δημοτικά ταμεία, εξαιτίας ελλειμματικών πρακτικών προμηθειών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας pyxida-ota, η οποία ανάλυσε εκατοντάδες συμβάσεις προμήθειας καυσίμων σε βάθος τριετίας, οι δήμοι –παρά τον μεγάλο όγκο των αγορών τους που κυμαίνεται από 500.000 έως 800.000 λίτρα ετησίως– δεν καταφέρνουν να αξιοποιήσουν την αγοραστική τους δύναμη. Αντίθετα, λειτουργούν ως απλοί καταναλωτές, αποδεχόμενοι εκπτώσεις που περιορίζονται συχνά στο 1% έως 3% επί των τιμών του Παρατηρητηρίου Υγρών Καυσίμων.

Η ανάλυση της pyxida-ota αποκαλύπτει μια «ηττοπαθή» στρατηγική, όπου οι δήμοι δεν διαπραγματεύονται σταθερές τιμές, αλλά περιορίζονται στην επιλογή του τρόπου τιμολόγησης, αφήνοντας το κόστος εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις της αγοράς. Με το κόστος καυσίμων να έχει αυξηθεί κατά 65%, η έλλειψη ορθολογικού προγραμματισμού οδηγεί σε πρόωρη εξάντληση των συμβάσεων και συχνές προσφυγές σε κατεπείγουσες απευθείας αναθέσεις, οι οποίες επιβαρύνουν δραματικά τους προϋπολογισμούς.

Ιδιαίτερα στην περιφέρεια, η κατάσταση επιδεινώνεται λόγω του περιορισμένου ανταγωνισμού, ενώ στην Αττική, παρά τη μεγαλύτερη συμμετοχή προμηθευτών, οι διαδικασίες παραμένουν δαιδαλώδεις και συχνά αναποτελεσματικές. Το συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές: οι υφιστάμενες συμβάσεις λειτουργούν περισσότερο ως μηχανισμός διασφάλισης ροής και λιγότερο ως εργαλείο εξοικονόμησης πόρων. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κατάσταση, κρίνεται επιτακτική η ανάγκη για συμπράξεις μεταξύ δήμων, ώστε να διαπραγματεύονται μεγάλες ποσότητες απευθείας με τις εταιρείες παρόχων, αποφεύγοντας τις παγίδες της τρέχουσας αγοράς.

Περισσότερες πληροφορίες για τις συμβάσεις είναι διαθέσιμες στο pyxida-ota.gr.