Νέες αρμοδιότητες για τη Δημοτική Αστυνομία στον έλεγχο προϊόντων νικοτίνης
Ενισχύεται ο ρόλος της στη διαπίστωση παραβάσεων και την επιβολή κυρώσεων, σύμφωνα με νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας.
Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται ένα νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας, με τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξεις». Πέρα από τις βασικές του προβλέψεις για την υγειονομική πολιτική, το νομοσχέδιο εισάγει σημαντικές αλλαγές στο πεδίο των ελέγχων για προϊόντα νικοτίνης, οι οποίες θα διαρκέσουν έως τις 27 Απριλίου 2026.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα άρθρα 38 και 39, που επανακαθορίζουν το πλαίσιο αρμοδιοτήτων για τον έλεγχο της αγοράς και ενισχύουν ουσιαστικά τον ρόλο της Δημοτικής Αστυνομίας. Με το άρθρο 38, τροποποιείται το ισχύον καθεστώς, επεκτείνοντας τον κύκλο των αρμόδιων αρχών που διενεργούν ελέγχους για την εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό και τα προϊόντα νικοτίνης.
Στο νέο σχήμα, η Δημοτική Αστυνομία εντάσσεται ρητά ως ένας από τους βασικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, δίπλα στις Περιφερειακές Χημικές Υπηρεσίες του Γενικού Χημείου του Κράτους, τις Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειών, την Ελληνική Αστυνομία και τις Λιμενικές Αρχές. Η συμμετοχή της κρίνεται ουσιαστική, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα διενέργειας ελέγχων είτε αυτόνομα είτε σε συνεργασία με άλλες αρχές. Οι δημοτικοί αστυνομικοί καλούνται να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαπίστωση παραβάσεων και στην επιβολή κυρώσεων. Παράλληλα, διευρύνεται το αντικείμενο των ελέγχων, το οποίο πλέον περιλαμβάνει, εκτός από την τήρηση των όρων διάθεσης, ζητήματα όπως η ταξινόμηση, η επισήμανση και η συσκευασία των προϊόντων, σε συντονισμό με το Γενικό Χημείο του Κράτους.
Το άρθρο 39 φέρνει αυστηροποίηση των κυρώσεων. Επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα από 200 έως 30.000 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης. Σε σοβαρές περιπτώσεις, προβλέπεται ακόμη και η σφράγιση καταστημάτων για έως έξι μήνες. Ενισχύεται ο έλεγχος για τα τεχνικά χαρακτηριστικά των προϊόντων, γεγονός που απαιτεί καλύτερη διασύνδεση των ελεγκτικών αρχών.
Για τη Δημοτική Αστυνομία, οι αλλαγές αυτές συνεπάγονται αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Οι υπηρεσίες των δήμων καλούνται να ανταποκριθούν σε ένα πιο σύνθετο περιβάλλον ελέγχων. Ωστόσο, η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ανάγκη για εκπαίδευση του προσωπικού, καλύτερο συντονισμό με τις κεντρικές αρχές και ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος οι νέες υποχρεώσεις να παραμείνουν τυπικές.
Το νομοσχέδιο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο αποκεντρωμένου μοντέλου ελέγχου της αγοράς προϊόντων νικοτίνης, αξιοποιώντας τους μηχανισμούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η Δημοτική Αστυνομία μετατρέπεται σε κρίκο της αλυσίδας ελέγχου, με άμεση επαφή με πολίτες και επιχειρήσεις. Το ζητούμενο είναι η αποτελεσματική ανταπόκριση των δήμων σε αυτόν τον αναβαθμισμένο ρόλο, διασφαλίζοντας την προστασία της δημόσιας υγείας χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση.