Νέα ρύθμιση για τα αχρεωστήτως καταβληθέντα προνοιακά επιδόματα
Ο ΓΓ της ΚΕΔΕ, κ. Καφαντάρης, εισηγείται την προστασία ευάλωτων πολιτών από την αναζήτηση παροχών που δόθηκαν χωρίς υπαιτιότητά τους.
Μια σημαντική πρωτοβουλία για την αποκατάσταση της ασφάλειας δικαίου και της κοινωνικής δικαιοσύνης προωθείται μέσω της εισήγησης του Γενικού Γραμματέα της ΚΕΔΕ, κ. Καφαντάρη. Η εισήγηση αφορά τη μη αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών προνοιακών παροχών από τους Δήμους, με στόχο την προστασία ευάλωτων ομάδων.
Το πρόβλημα που ανέκυψε αφορά την περίοδο 2011-2018, όταν οι Δήμοι είχαν την αρμοδιότητα καταβολής προνοιακών επιδομάτων σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα με αναπηρία. Παράλληλα, υπήρχε η υποχρέωση αναζήτησης ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως, σύμφωνα με παλαιότερες διατάξεις. Με τη μεταρρύθμιση του 2018 και τη δημιουργία του ΟΠΕΚΑ, η αρμοδιότητα μεταφέρθηκε στο κεντρικό κράτος. Ωστόσο, πολλοί Δήμοι συνέχισαν να αναζητούν επιστροφές χρημάτων από πολίτες για επιδόματα που είχαν δοθεί πριν το 2019, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν υπήρχε δόλος.
Η ισχύουσα νομοθεσία, μέσω του άρθρου 49 του ν. 4997/2022, ορίζει ότι τα προνοιακά επιδόματα που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως δεν αναζητούνται, εκτός αν υπάρχει δόλος από τον δικαιούχο. Ωστόσο, η διάταξη αυτή δεν εφαρμόστηκε ομοιόμορφα, καθώς δεν υπήρχε ρητή αναφορά στους Δήμους για τις παροχές της περιόδου 2011-2018.
Η νέα εισήγηση προτείνει την επέκταση της ρύθμισης και στους Δήμους. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα καταλογίζονται και δεν θα αναζητούνται ποσά προνοιακών παροχών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως πριν την ισχύ του νόμου, ακόμη και αν έχει ήδη εκδοθεί απόφαση καταλογισμού, αλλά το ποσό δεν έχει εισπραχθεί. Η μόνη εξαίρεση αφορά τις περιπτώσεις δόλου του δικαιούχου.
Η προτεινόμενη αλλαγή αναμένεται να έχει πολλαπλές θετικές επιπτώσεις. Συγκεκριμένα, θα ενισχύσει την κοινωνική προστασία, αποτρέποντας την οικονομική επιβάρυνση ευάλωτων πολιτών για λάθη που δεν οφείλονται σε αυτούς. Θα εδραιώσει την ασφάλεια δικαίου, θέτοντας ένα ενιαίο πλαίσιο εφαρμογής για όλους τους φορείς (Δήμους και ΟΠΕΚΑ). Επιπλέον, θα επιφέρει διοικητική απλοποίηση, μειώνοντας τον όγκο εκκρεμών υποθέσεων και γραφειοκρατίας στους Δήμους, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη προς τη διοίκηση και την αξιοπιστία της πολιτείας απέναντι στους πολίτες.
Η εισήγηση αυτή αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς μια πιο δίκαιη και συνεκτική προνοιακή πολιτική σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, διορθώνοντας στρεβλώσεις που ταλαιπωρούσαν πολίτες και δημοτικές υπηρεσίες.