ΕΠΑ 2026–2030: Πώς θα εγκρίνονται οι πρόσθετες υπερδεσμεύσεις άνω του 30% για έργα
Νέο πλαίσιο για τη χρηματοδοτική συνέχεια έργων που προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και ενεργειακές υποδομές, με αυστηρά κριτήρια αξιολόγησης και τεκμηρίωσης.
Τη δυνατότητα για πρόσθετες υπερδεσμεύσεις άνω του 30% στους προϋπολογισμούς των Τομεακών και Περιφερειακών Προγραμμάτων Ανάπτυξης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026–2030 εισάγει νέα απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση. Η ρύθμιση, η οποία αποτυπώνεται στην απόφαση με αριθμό 184279 ΕΞ 2026 (ΦΕΚ Β΄ 6815/12.11.2026), δημιουργεί ένα νέο ευέλικτο πλαίσιο για την ένταξη έργων, δίνοντας έμφαση στη διασφάλιση της χρηματοδοτικής συνέχειας κρίσιμων υποδομών.
Ο μηχανισμός υπερδέσμευσης αποτελεί εργαλείο δημοσιονομικού προγραμματισμού που επιτρέπει την ένταξη έργων με συνολικό προϋπολογισμό που υπερβαίνει το εγκεκριμένο όριο ενός προγράμματος. Ενώ το βασικό όριο υπερδέσμευσης παραμένει στο 30%, η νέα απόφαση ανοίγει τον δρόμο για έγκριση επιπλέον ποσοστού, κατόπιν τεκμηριωμένου αιτήματος και συγκεκριμένης αξιολόγησης.
Η ρύθμιση αφορά κυρίως δύο κατηγορίες έργων:
1. Έργα με εκκρεμείς οικονομικές υποχρεώσεις που είχαν χρηματοδοτηθεί αρχικά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
2. Έργα ενεργειακής ασφάλειας και απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, που συνδέονται με την εθνική ρήτρα διαφυγής.
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Αν και οι Δήμοι δεν έχουν δικαίωμα απευθείας υποβολής αιτήματος, καθώς το δικαίωμα αυτό ανήκει στους Φορείς Πολιτικής των Προγραμμάτων, μπορούν να επιδιώξουν τη χρηματοδοτική συνέχεια έργων τους σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς. Η έγκριση δεν είναι αυτόματη και απαιτείται λεπτομερής τεκμηρίωση, η οποία περιλαμβάνει την αναγκαιότητα της υπερδέσμευσης, τα οικονομικά στοιχεία των υφιστάμενων δεσμεύσεων και το χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων.
Σύμφωνα με το άρθρο 2 της απόφασης, η αξιολόγηση των αιτημάτων βασίζεται σε τέσσερα κριτήρια: τον βαθμό αποπληρωμής υποχρεώσεων του ΕΠΑ 2021–2025, το ύψος των υφιστάμενων νομικών δεσμεύσεων, την ανάγκη διασφάλισης της χρηματοδοτικής συνέχειας και τον «ανελαστικό» χαρακτήρα του χρόνου ένταξης του έργου.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η νέα ρύθμιση δεν συνεπάγεται πρόσθετη χρηματοδότηση ή αύξηση των διαθέσιμων πόρων του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Πρόκειται καθαρά για ένα εργαλείο διοικητικής ευελιξίας, που απαιτεί από τους φορείς υλοποίησης αυστηρή οικονομική προετοιμασία και ωριμότητα στον σχεδιασμό τους.
