Στρασβούργο: Η 51η Σύνοδος του Κογκρέσου θέτει στο επίκεντρο τα κοινωνικά δικαιώματα
Οι τοπικές αρχές αναλαμβάνουν κεντρικό ρόλο στην προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και την καταπολέμηση των διακρίσεων απέναντι στις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις.
Η 51η Σύνοδος του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, που πραγματοποιήθηκε στο Στρασβούργο από τις 27 έως τις 29 Οκτωβρίου 2026, ανέδειξε την ανάγκη για ουσιαστική θωράκιση των κοινωνικών δικαιωμάτων σε τοπικό επίπεδο. Το κεντρικό μήνυμα της συνάντησης ήταν σαφές: η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην εκλογική διαδικασία, αλλά κρίνεται καθημερινά μέσα από την πρόσβαση των πολιτών σε δημόσιες υπηρεσίες, στην αξιοπρεπή διαβίωση και στη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.
Σε μια περίοδο που η Ευρώπη δοκιμάζεται από τον πληθωρισμό, τη στεγαστική κρίση και τις έντονες κοινωνικές ανισότητες, το Κογκρέσο υπενθύμισε ότι οι δήμοι δεν είναι απλώς διοικητικοί οργανισμοί διαχείρισης έργων, αλλά πυλώνες προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δήλωση του Προεδρείου της 26ης Οκτωβρίου 2026 σχετικά με τις ειρηνικές διαμαρτυρίες. Οι σύνεδροι υπογράμμισαν ότι οι δημόσιες αρχές έχουν χρέος να διευκολύνουν την ελευθερία της συνάθροισης, αναγνωρίζοντας τις κινητοποιήσεις των πολιτών –κυρίως των νέων– ως μια νόμιμη μορφή διεκδίκησης και κοινωνικής έκφρασης.
Κομβικό σημείο των εργασιών αποτέλεσε η υιοθέτηση της έκθεσης για τα δικαιώματα των LGBTI ατόμων, με τίτλο «Free to speak, free to meet: guaranteeing the rights of LGBTI persons in local communities». Με βάση στοιχεία του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαπιστώθηκε μια ανησυχητική αύξηση της παρενόχλησης με κίνητρο το μίσος, από 37% το 2019 σε 55% το 2024. Το Κογκρέσο προέβη στην έκδοση του Ψηφίσματος 537 (2026) και της Σύστασης 560 (2026), καλώντας τις τοπικές αρχές να αναλάβουν δράσεις, όπως η προστασία των εκδηλώσεων Pride, η ενίσχυση ασφαλών κοινωνικών χώρων και η συστηματική εκπαίδευση των δημοσίων υπαλλήλων.
Παράλληλα, τέθηκαν επί τάπητος θέματα όπως η καταπολέμηση της σχολικής απουσίας ως εργαλείο κοινωνικής ένταξης και η ανάγκη για ψηφιακή διαφάνεια μέσω ανοιχτών δεδομένων. Η 51η Σύνοδος κατέστησε σαφές ότι η αποτελεσματικότητα μιας τοπικής αρχής δεν μετριέται πλέον μόνο με το ύψος του προϋπολογισμού της, αλλά με την ικανότητά της να προστατεύει τη διαφορετικότητα και να διασφαλίζει ότι κανένας πολίτης δεν μένει στο περιθώριο της δημόσιας ζωής.