Στεγαστική κρίση στην Ελλάδα: Τα στοιχεία που αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος
Από την εκτόξευση του κόστους στέγασης μέχρι την ενεργειακή φτώχεια και τις δυσκολίες της νέας γενιάς, η χώρα καταγράφει αρνητικά ρεκόρ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά αγκάθια της χώρας, ξεπερνώντας τα όρια μιας απλής διακύμανσης στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, οι Έλληνες πολίτες έρχονται αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα, την αποταμίευση και τις προοπτικές της νέας γενιάς.
Το 2024, τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούσαν κατά μέσο όρο το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιοριζόταν στο 19%. Η απόκλιση αυτή των 17 ποσοστιαίων μονάδων μεταφράζεται σε άμεση οικονομική ασφυξία για χιλιάδες οικογένειες. Επιπλέον, το 41,8% των νοικοκυριών στην Ελλάδα αντιμετωπίζει καθυστερήσεις στην πληρωμή βασικών υποχρεώσεων, όπως ενοίκια, στεγαστικά δάνεια και λογαριασμοί κοινής ωφέλειας, ποσοστό που είναι 4,5 φορές υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η στεγαστική κρίση αντανακλάται και στην ποιότητα διαβίωσης. Περίπου το 19% του πληθυσμού δηλώνει αδυναμία να διατηρήσει την κατοικία του επαρκώς ζεστή, φέρνοντας τη χώρα στην πρώτη θέση της ενεργειακής φτώχειας μαζί με τη Βουλγαρία. Παράλληλα, το 27% των Ελλήνων ζει σε υπερπλήρεις κατοικίες, με περιορισμένο αριθμό δωματίων, γεγονός που υπονομεύει την ιδιωτικότητα και την καθημερινότητα.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση για τη νέα γενιά, καθώς περισσότεροι από 531.000 νέοι ηλικίας 25-34 ετών παραμένουν στην οικογενειακή κατοικία, αδυνατώντας να ανεξαρτητοποιηθούν. Το πρόβλημα επιτείνεται από την περιορισμένη δυναμικότητα των δημόσιων φοιτητικών εστιών, που καλύπτουν μόλις το 2,6% του φοιτητικού πληθυσμού.
Όπως επισημαίνει ο Θεμιστοκλής Μπάκας, Πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, η υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης και η αύξηση των τιμών των κατοικιών κατά 85% από το 2016 –έναντι μόλις 47% αύξησης των εισοδημάτων– αναδεικνύουν την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη στεγαστική στρατηγική. Η δημιουργία οργανωμένου αποθέματος κοινωνικής κατοικίας και η στήριξη των νέων αποτελούν πλέον προϋποθέσεις για την κοινωνική συνοχή και την έξοδο από τον φαύλο κύκλο της ανασφάλειας.