Γιατί η Ευρωζώνη είναι σήμερα θωρακισμένη απέναντι σε μια νέα κρίση χρέους

Η κρίση που αντιμετωπίζει η Γαλλία προκαλεί έντονες αναταράξεις στις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων, επαναφέροντας στο προσκήνιο τους φόβους για μετάδοση των πιέσεων σε υπερχρεωμένες οικονομίες της Ευρωζώνης. Ωστόσο, αναλυτές της Wall Street Journal εκτιμούν πως μια επανάληψη της κρίσης που συγκλόνισε την Ευρώπη πριν από περίπου 15 χρόνια παραμένει απίθανη. Η Ευρωζώνη έχει αντλήσει κρίσιμα διδάγματα, έχοντας θωρακίσει τους μηχανισμούς προστασίας της, ενώ οι περισσότερες οικονομίες του μπλοκ βρίσκονται σε σημαντικά καλύτερη κατάσταση σε σχέση με το 2010.

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι αποδόσεις των γαλλικών κρατικών ομολόγων έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 21ου αιώνα, καθώς η πολιτική παράλυση και οι κοινωνικές εντάσεις στο Παρίσι εντείνουν την επιφυλακτικότητα των επενδυτών. Η διεύρυνση του «spread» έναντι των γερμανικών ομολόγων αντανακλά την πίεση που δέχεται η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, με επιπτώσεις και σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα.

Παρόλα αυτά, η δομική διαφορά έγκειται στην εξάρτηση από την εξωτερική χρηματοδότηση. Ενώ την περίοδο της προηγούμενης κρίσης, η Ελλάδα και η Πορτογαλία εμφάνιζαν τεράστια ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών –ξεπερνώντας το 10% του ΑΕΠ–, η σημερινή Γαλλία παρουσιάζει μια πολύ πιο συγκρατημένη εικόνα, με έλλειμμα μόλις 0,6% του ΑΕΠ.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διαθέτει πλέον το «Transmission Protection Instrument» (TPI), ένα πανίσχυρο εργαλείο που δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2022 για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων πιέσεων στις αγορές ομολόγων. Αν και η ενεργοποίηση του μηχανισμού για τη Γαλλία παραμένει υπό συζήτηση λόγω της παραβίασης των δημοσιονομικών κανόνων, οι αναλυτές, όπως ο Gilles Moec της AXA, θεωρούν ότι το πλαίσιο είναι αρκετά ευέλικτο. Παράλληλα, η τάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να υποβαθμίζει νέες αυξήσεις επιτοκίων λειτουργεί ανακουφιστικά, αποτρέποντας περαιτέρω αναταράξεις στο κόστος δανεισμού των κρατών.