ΣτΕ: Υποχρεωτική η οριοθέτηση ρεμάτων πριν από την έκδοση οικοδομικών αδειών

Νέα δεδομένα για την ευθύνη της Διοίκησης και ειδικότερα των Δήμων δημιουργούν οι αποφάσεις 1177/2026 και 1281/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), σχετικά με οικοδομικές άδειες και πολεοδομικές πράξεις σε παραρεμάτιες περιοχές, όταν δεν έχει προηγηθεί η απαιτούμενη οριστική οριοθέτηση του ρέματος. Η φράση-κλειδί για την υπόθεση είναι η οριοθέτηση ρεμάτων, καθώς το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο ξεκαθαρίζει ότι η έλλειψη οριστικής οριοθέτησης καθιστά τις οικοδομικές άδειες παράνομες.

Το Α΄ Τμήμα του ΣτΕ έκρινε ότι από παράνομες πράξεις, ενέργειες ή παραλείψεις των πολεοδομικών οργάνων μπορεί να θεμελιωθεί ευθύνη του Δημοσίου ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου για αποζημίωση ιδιοκτητών που υπέστησαν ζημία. Το σκεπτικό του Δικαστηρίου καταρρίπτει την παλαιότερη αντίληψη ότι οι σχετικές διατάξεις εξυπηρετούν αποκλειστικά το γενικό συμφέρον, αναγνωρίζοντας ότι αποσκοπούν και στην προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η κρίση του ΣτΕ για τον Κτιριοδομικό Κανονισμό του 1989, καθώς έκρινε ότι οι διαδικασίες «προσωρινής» οριοθέτησης στερούνταν νομιμότητας. Με τις αποφάσεις 1177/2026 και 1281/2026, αναιρέθηκαν προγενέστερες αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, ανοίγοντας νέες νομικές διεκδικήσεις για υποθέσεις όπως αυτή στο ρέμα Πικροδάφνης στο Παλαιό Φάληρο. Πλέον, Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να επιδεικνύουν απόλυτη προσοχή, καθώς η παράλειψη οριστικής οριοθέτησης μεταφέρει το οικονομικό βάρος της ζημίας απευθείας στη Διοίκηση.