Trinity College: Ένα «ρολόι ομιλίας» με τεχνητή νοημοσύνη αποκαλύπτει τη βιολογική ηλικία
Μέσω της μηχανικής μάθησης, οι επιστήμονες αναλύουν τον προφορικό λόγο για να εντοπίσουν ενδείξεις γνωστικής εξασθένησης και άνοιας πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Η φωνή και ο τρόπος ομιλίας μας δεν αποτελούν μόνο μέσο επικοινωνίας, αλλά ένα πολύτιμο «αρχείο» που αποτυπώνει το πέρασμα του χρόνου, τη γήρανση του εγκεφάλου και τις κοινωνικές συνθήκες που έχουμε βιώσει. Ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Trinity College του Δουβλίνου, ανέπτυξε ένα πρωτοποριακό μοντέλο μηχανικής μάθησης, τα αποτελέσματα του οποίου δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Science Advances.
Οι ερευνητές δημιούργησαν ένα «ρολόι ομιλίας» (speech clock), το οποίο αξιοποιεί εκατοντάδες ακουστικά και γλωσσικά χαρακτηριστικά για να εκτιμήσει τη βιολογική ηλικία ενός ανθρώπου. Η απόκλιση ανάμεσα στη χρονολογική ηλικία και την ηλικία που «προδίδει» η ομιλία συνδέεται άμεσα με τη γνωστική υγεία, την κατάσταση του εγκεφάλου και την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας.
Στη μελέτη συμμετείχαν 2.928 άτομα από την Αργεντινή, τη Χιλή, την Κολομβία, το Μεξικό και το Περού. Το δείγμα περιλάμβανε υγιείς ενήλικες, καθώς και ασθενείς με ήπια γνωστική διαταραχή, νόσο Αλτσχάιμερ και μορφές μετωποκροταφικής άνοιας. Οι αλγόριθμοι ανέλυσαν παραμέτρους όπως ο ρυθμός ομιλίας, οι παύσεις, ο τόνος της φωνής, το λεξιλόγιο και η σημασιολογική οργάνωση του λόγου.
Τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά: Όσοι εμφάνιζαν ομιλία πιο «γερασμένη» από την πραγματική τους ηλικία παρουσίαζαν ταυτόχρονα ενδείξεις επιταχυνόμενης βιολογικής γήρανσης. Επιπλέον, το μοντέλο κατάφερε να διακρίνει με επιτυχία τους υγιείς συμμετέχοντες από εκείνους που είχαν διαγνωστεί με άνοια. Παράλληλα, η ομιλία αποδείχθηκε ότι φέρει ένα «κοινωνικό αποτύπωμα», καθώς η φθορά της συνδέεται με παράγοντες όπως το επίπεδο εκπαίδευσης, οι οικονομικές συνθήκες και η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μέθοδος αυτή είναι μη επεμβατική, εύκολη και εξαιρετικά χαμηλού κόστους, προσφέροντας μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική στις δαπανηρές ιατρικές εξετάσεις, όπως οι μαγνητικές τομογραφίες. Ωστόσο, διευκρινίζουν ότι το εργαλείο δεν αποτελεί ακόμη διαγνωστικό τεστ, καθώς απαιτούνται περαιτέρω μελέτες σε βάθος χρόνου για να επιβεβαιωθεί η προγνωστική του αξία.