ΣτΕ 1104/2026: Αυστηρό πλαίσιο για τις Πολεοδομίες σχετικά με τους χαμένους φακέλους

Δύο σειρές αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που εκδόθηκαν το 2026, θέτουν αυστηρούς κανόνες για τη λειτουργία των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) των δήμων. Το μήνυμα είναι σαφές: οι πολεοδομικές υποθέσεις απαιτούν πλέον επίσημες διοικητικές διαδικασίες, πλήρως τεκμηριωμένους φακέλους και άμεση συμμόρφωση στις δικαστικές αποφάσεις, καταργώντας τις άτυπες πρακτικές του παρελθόντος.

Η απόφαση ΣτΕ 1104/2026, με Πρόεδρο τον Χρ. Ντουχάνη και Εισηγητή τον Ν. Βαγιωνάκη, βάζει τέλος στην πρακτική της «πρόχειρης» ανασύστασης φακέλων. Σε περίπτωση απώλειας οικοδομικής άδειας από υπαιτιότητα της υπηρεσίας, δεν αρκεί η απλή συγκέντρωση σχεδίων. Σύμφωνα με το π.δ. 114/2005, η ΥΔΟΜ οφείλει να εκδώσει ρητές διαπιστωτικές πράξεις για την απώλεια και την ολοκλήρωση της ανασύστασης εντός 30 ημερών, δημιουργώντας ένα διαφανές διοικητικό ίχνος που προστατεύει πολίτες και μηχανικούς. Ο νέος Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026) ενισχύει αυτό το πλαίσιο, προσδιορίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την ανασύσταση, ενώ ανοίγει τον δρόμο για ηλεκτρονική διαδικασία μέσω του συστήματος e-Άδειες.

Παράλληλα, οι αποφάσεις ΣτΕ Ολ. 1182 και 1183/2026 ξεκαθαρίζουν ότι μια οικοδομική άδεια που έχει ακυρωθεί αμετάκλητα από τη Δικαιοσύνη δεν μπορεί να «αναστηθεί» μέσω δηλώσεων τακτοποίησης αυθαιρέτων. Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ανίσχυρες τις διατάξεις που επέτρεπαν την αυτόματη εξαίρεση τέτοιων κτισμάτων από την κατεδάφιση, υπογραμμίζοντας ότι η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του ιδιοκτήτη δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη συμμόρφωση στις δικαστικές αποφάσεις.

Για τις υποστελεχωμένες Υπηρεσίες Δόμησης, οι αποφάσεις αυτές αποτελούν κάλεσμα για άμεσο διοικητικό εκσυγχρονισμό. Η ψηφιοποίηση των αρχείων δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα ταχύτητας, αλλά καθίσταται κρίσιμο εργαλείο νομικής ασφάλειας για τη διαχείριση της πολεοδομικής ιστορίας κάθε δήμου.